| Sector | Scholen in de populatie | Steekproef | Uiteindelijke Data | Foutmarge |
|---|---|---|---|---|
| BO | 6.009 | 195 | 172 | 7% |
| SBO | 260 | 42 | 39 | 14% |
| SO | 312 | 44 | 29 | 17% |
| VSO | 331 | 48 | 16 | 24% |
Technisch Rapport: Vakdidactiek rekenen & wiskunde en begrijpend lezen
Technisch Rapport: Vakdidactiek rekenen & wiskunde en begrijpend lezen
Inleiding
Dit is de technische rapportage van het onderzoek Vakdidactiek rekenen & wiskunde en begrijpend lezen. Het onderzoek vond plaats in het basis onderwijs (bo), speciaal basis onderwijs (sbo), speciaal onderwijs (so) en voortgezet speciaal onderwijs (vso). In dit rapport bespreken wij de onderzoeksopzet, data-analyse en de resultaten.
In dit onderzoek staan onderstaande vragen centraal:
Hoofdvraag:
Wat zijn de (ervaren) vakinhoudelijke en vakdidactische kennis en vaardigheden van leraren in het po, (v)so en vo op het gebied van leesvaardigheid en rekenen/wiskunde?
Deelvragen:
Hoe schatten leraren hun vakinhoudelijke kennis en vakdidactische vaardigheden op het gebied van rekenen/wiskunde en begrijpend lezen zelf in?
Welke didactische vaardigheden tonen leraren tijdens begrijpend lees lessen en lessen rekenen/wiskunde. Hoe verhoudt dit zich tot de zelfinschatting van de leraren?
In hoeverre hangen de zelf ingeschatte vakinhoudelijke en vakdidactische kennis en vaardigheden van leraren op het gebied van rekenen/wiskunde en begrijpend lezen samen met de achtergrondkenmerken van de leraren en met de onderwijssoorten?
Welke vakdidactische lesprofielen kunnen we op basis van de geobserveerde lessen onderscheiden?
Welke leselementen lieten een sterke samenhang zien met de algemene lesindruk van inspecteurs die de les hebben geobserveerd?
Instrumenten
Voor dit onderzoek zijn vier meetinstrumenten ontwikkeld: voor zowel rekenen als begrijpend lezen een observatieformulier en een zelfevaluatieformulier.
Het observatieformulier is ingezet om de (vak)didactische vaardigheden die leerkrachten lieten zien tijdens een les systematisch in kaart te brengen. Het zelfevaluatieformulier had tot doel inzicht te verkrijgen in de door leerkrachten zelf gerapporteerde vakinhoudelijke en vakdidactische competenties.
De zelfevaluatieformulieren bestonden voornamelijk uit gesloten enkelvoudige-keuzevragen, waarbij gebruik werd gemaakt van een vierpuntsschaal van het Likert-type. De leerkrachten hebben ook vragen over hun behoefte aan bijscholing beantwoord. De observatieformulieren bestonden voornamelijk uit dichotome observatie-items. Een uitzondering hierop vormde het observatieformulier voor begrijpend lezen, waarin tien items waren opgenomen met een driepuntsschaal als antwoordcategorieën. Ook is in de observatieformulieren naar de algemene indruk van de les op een tienpuntschaal gevraagd. De volledige zelfevaluatieformulieren en de observatieformulieren zijn te vinden in de bijlagen.
Het lesobservatieformulier werd door inspecteurs tijdens de les ingevuld. Na afloop van de les ontvingen de leerkrachten een QR-code van de inspecteurs, waarmee zij toegang kregen tot het bijbehorende zelfevaluatieformulier.
Zowel de lesobservatieformulieren als de zelfevaluatieformulieren zijn ingevuld als digitale vragenlijsten in Survalyzer. De verzamelde data werden vanuit Survalyzer opgeslagen en vervolgens verder verwerkt en geanalyseerd in R-Studio.
Er zijn aparte formulieren ontwikkeld voor rekenen/wiskunde en begrijpend lezen. Hieronder wordt een korte beschrijving gegeven van de ontwikkeling en validatie van deze meetinstrumenten. De formulieren zijn in opdracht van de inspectie ontwikkeld door externe partijen. Het lesobservatieformulier voor lezen is ontwikkeld door een samenwerking van de hoogeschool Utrecht en het Expertisecentrum Nederlands. Het lesobservatieformulier voor rekenen & wiskunde is ontwikkeld door de hoogeschool IPABO.
Literatuuronderzoek
De opdracht begon met een literatuuronderzoek naar de vakinhoudelijke en vakdidactische kennis en vaardigheden van leraren op het gebied van lezen en rekenen-wiskunde. Dit onderzoek mondde uit in een theoretische onderbouwing voor het instrumentarium en een zogenoemde toetsmatrijs.
De opzet van het instrument en de beoogde items werden ter expertreview voorgelegd aan een interne klankbordgroep van de inspectie en aan externe experts, onder andere via focusgroepen.
Ontwikkeling van de inhoud van het instrumentarium
Op basis van het theoretische kader werden items ontwikkeld die qua inhoud en aantal voldeden aan de toetsmatrijs. Voor het zelfevaluatie-instrument werden circa 20% meer items ontwikkeld dan uiteindelijk nodig was, zodat uitval mogelijk was tijdens het proefonderzoek.
De ontwikkelde items werden vervolgens gescreend door (collega-)deskundigen en door de interne klankbordgroep van de inspectie.
Proefonderzoek van het instrumentarium
De instrumenten zijn vervolgens getoetst tijdens een kleinschalig pilot-onderzoek. Op basis hiervan zijn een aantal items verwijderd of aangepast om de instrumenten beter werkbaar te maken.
Het observatie-instrument werd uitgeprobeerd in een beperkt aantal lessen (5-6) in het (s)bo en (v)so. Na afloop van de observaties werd de inspecteurs gevraagd om knelpunten in het instrument te identificeren. Tijdens het pilot onderzoek is ook het zelf-evaluatie formulier ingevuld door de leerkracht om knelpunten in het instrument te identificeren.
Op basis van de bevindingen van dit pilot onderzoek zijn items aangepast en sommige verwijderd om de definitieve instrumenten samen te stellen.
Training in het gebruik van het instrumentarium
De inspecteurs die de lessen bezochten, werden getraind in het gebruik van het observatie-instrument. De opdrachtnemer ontwikkelde en verzorgde een training waarin zowel de theoretische basis werd toegelicht als geoefend werd met praktijksituaties en mogelijke valkuilen bij het observeren van vakdidactische vaardigheden.
Onderzoeksopzet
Voor dit onderzoek beoogden wij per school twee lessen rekenen en twee lessen begrijpend lezen te observeren. Aan het einde van elke les verstrekte de inspecteur een QR-code aan de leerkracht, waarmee het zelfevaluatie-instrument in Survalyzer ingevuld kon worden.
Deze QR-code was gekoppeld aan een unieke identificatiecode, waardoor het observatieformulier correct kon worden gekoppeld aan het corresponderende zelfevaluatieformulier.
Steekproef en respons
De getrokken steekproef is als volgt beschreven: Om beter zicht te krijgen op hoe het Nederlandse onderwijs ervoor staat, voert de inspectie vanaf september 2023 steekproefsgewijs kwaliteitsonderzoeken (sko’s) uit op scholen in het primair, voortgezet en speciaal onderwijs. We onderzoeken daarbij scholen op een aantal standaarden uit het onderzoekskader (herziening augustus 2023). De sko’s geven een representatief beeld van de onderwijskwaliteit van Nederlandse scholen in het funderend onderwijs. Ze worden uitgevoerd bij een aselecte steekproef van scholen of afdelingen. Het onderzoek ‘Vakinhoudelijke en vakdidactische kennis en vaardigheden’ is verbonden aan de tweede cyclus van de sko’s en heeft een verdiepende insteek van de leskwaliteit in de aselecte steekproef van PO, VO en SO-scholen die in schooljaar 2024-2025 bezocht worden in het kader van de sko’s. Het betreft volgens de planning in 2023-2024:
Door uitval van een deel van de scholen en het niet doorgaan of ongeschikt blijken van sommige lessen, is het uiteindelijke aantal scholen waarvan bruikbare data zijn verkregen lager dan oorspronkelijk beoogd.
Beschrijving van de data ten opzichte van de beoogde steekproef
In de onderstaande tabellen wordt een overzicht gepresenteerd van de doelpopulatie, de beoogde steekproef, het gerealiseerde aantal deelnemende scholen en de bijbehorende foutmarges. Deze foutmarges geven de mate van statistische onzekerheid rondom de gerapporteerde percentages weer.
Bij de berekening van de foutmarges is uitgegaan van een betrouwbaarheidsniveau van 95%. Dit houdt in dat, indien bijvoorbeeld voor het basisonderwijs (BO) een foutmarge van 10 procentpunten wordt gevonden en 65% van de BO-leraren aangeeft stelling X te onderschrijven, met 95% betrouwbaarheid kan worden geconcludeerd dat het werkelijke percentage in de populatie tussen 55% en 75% ligt.
| Sector | Scholen in de populatie | Steekproef | Uiteindelijke Data | Foutmarge |
|---|---|---|---|---|
| BO | 6.009 | 195 | 175 | 7% |
| SBO | 260 | 42 | 38 | 15% |
| SO | 312 | 44 | 28 | 18% |
| VSO | 331 | 48 | 16 | 24% |
| Sector | Scholen in de populatie | Steekproef | Uiteindelijke Data | Foutmarge |
|---|---|---|---|---|
| BO | 6.009 | 195 | 160 | 8% |
| SBO | 260 | 42 | 36 | 15% |
| SO | 312 | 44 | 26 | 18% |
| VSO | 331 | 48 | 14 | 26% |
| Sector | Scholen in de populatie | Steekproef | Uiteindelijke Data | Foutmarge |
|---|---|---|---|---|
| BO | 6.009 | 195 | 160 | 8% |
| SBO | 260 | 42 | 36 | 15% |
| SO | 312 | 44 | 24 | 19% |
| VSO | 331 | 48 | 14 | 26% |
Vanwege het kleine aantal onderzochte vso scholen—en grote bijbehorende foutmarges—kunnen we geen betrouwbare uitspraken doen over deze onderwijssoort. De resultaten die betrekking hebben op het sbo en so moeten gezien de lage aantallen ook met voorzichtigheid geinterpreteerd worden.
Weging
Het oorspronkelijke plan was om per school twee lessen te observeren. Door uitval van een deel van de lessen is dit echter niet gerealiseerd.
Om ervoor te zorgen dat elke school even zwaar meeweegt in de resultaten, is ervoor gekozen de observaties te wegen. Lessen op scholen waar twee lessen zijn geobserveerd, kregen een gewicht van 0,5 per les, terwijl lessen op scholen waar slechts één les is geobserveerd een gewicht van 1 kregen.
Analyses
Hieronder beschrijven we de analyses die zijn uitgevoerd ter beantwoording van elke deelvraag van het onderzoek. Tenzij anders vermeld is voor de vekregen resultaten de gewogen data gebruikt.
Deelvraag 1
Hoe schatten leraren hun vakinhoudelijke kennis en vakdidactische vaardigheden op het gebied van rekenen & wiskunde en begrijpend lezen zelf in?
Ter beantwoording van deelvraag 1 is op de gegevens uit de zelfevaluatieformulieren een factoranalyse uitgevoerd, met als doel de onderliggende factorstructuur van de vragenlijst vast te stellen. De factoranalyse was exploratief, met een vastgezet aantal factoren. Het nodige aantal factoren is op basis van een scree-plot vastgesteld.
Vervolgens zijn per geïdentificeerde factor de gemiddelde scores per leraar berekend. Daarnaast is de bijscholingsbehoefte van leerkrachten in kaart gebracht.
Deelvraag 2
Hoeveel verschillende leselementen laten leraren zien tijdens begrijpend leeslessen en lessen rekenen & wiskunde. Hoe verhoudt dit zich tot de zelfinschatting van de leraren?
Ter beantwoording van deze deelvraag is gekeken naar het aantal leselementen dat een inspecteur tijdens de les heeft geobserveerd. De dichotome observatie-items zijn gecodeerd met nee = 0 en ja = 1, waarna per leerkracht een somscore is berekend. Voor begrijpend lezen zijn de items met drie antwoordcategorieën gecodeerd als nee = 0, ja- = 1 en ja+ = 2. Ja+ en Ja- zijn gebruikt bij vragen waar meer details nodig waren dan alleen ja / nee. Een voorbeeld hiervan is de vraag of de gebruikte tekst een rijke tekst is, waarbij ja- stond voor “Enige kenmerken van een rijke tekst” en ja+ voor “Veel kenmerken van een rijke tekst.”
Ook hier is per leerkracht een somscore berekend, die het aantal verschillende geobserveerde leselementen weergeeft. Vervolgens is de samenhang onderzocht tussen deze somscore en de door leerkrachten zelf ingeschatte vaardigheden (gemiddelde score zelfevaluatieformulier).
Deelvraag 3
In hoeverre hangen de zelf ingeschatte vakinhoudelijke en vakdidactische kennis en vaardigheden van leraren op het gebied van rekenen & wiskunde en begrijpend lezen samen met de achtergrondkenmerken van de leraren en met de onderwijssoorten? En in hoeverre hangen de zelfingeschatte vaardigheden van leraren samen met het aantal geobserveerde leselementen.
Voor de beantwoording van deelvraag 3, hebben wij met een MANCOVA onderzocht of de zelf-gerapporteerde vakinhoudelijke en vakdidactische kennis en vaardigheden samenhangen met de uitgevraagde achtergrondkenmerken van leraren en met de onderwijssoort.
Deelvraag 4
Welke vakdidactische lesprofielen kunnen we op basis van de geobserveerde lessen onderscheiden?
Ter beantwoording van deelvraag 4 is een Latent Class Analysis (LCA) met een distale uitkomstvariabele uitgevoerd, met als doel te onderzoeken of verschillende lesprofielen kunnen worden onderscheiden en in hoeverre deze samenhangen met een hogere of lagere algemene lesindruk.Voor rekenen zijn 12 leselementen uit het observatieformulier geselecteerd die volgens het projectteam specifieke vakdidactische vaardigheden meten. Voor de leeslessen waren dit 14 leselementen. Deze vakdidactische observatiepunten zijn opgenomen als indicatorvariabelen in deze analyse, terwijl de algemene lesindruk is gemodelleerd als distale uitkomstvariabele.
Voor de schattingsprocedure is gebruikgemaakt van de driestaps-BCH-methode (Bolck–Croon–Hagenaars), waarmee rekening wordt gehouden met classificatieonzekerheid bij het relateren van latente klassen aan de uitkomstvariabele.
Deelvraag 5
Welke leselementen lieten een sterke samenhang zien met de algemene lesindruk van inspecteurs die de les hebben geobserveerd?
Ter beantwoording van deelvraag 5 is een random forest-model toegepast. De algemene lesindruk is hierbij opgenomen als afhankelijke variabele, terwijl de leselementen zijn meegenomen als onafhankelijke variabelen. Het model is geschat op basis van 1000 regressiebomen. Bij elke splitsing in de bomen is, met behulp van bootstrapping, een willekeurige subset van vijf observatiepunten geselecteerd als mogelijke voorspellers.
Resultaten
Beantwoording deelvraag 1
Rekenen
Als eerste stap hebben wij het aantal factoren dat in de zelfevaluatie vragenlijst zit bepaald. Op basis van onderstaande scree plot (Figuur 1). We zijn tot de conclusie gekomen dat het zeer waarschijnlijk om 3 factoren gaat.
Op basis van inspectie van de factorladingen is geconcludeerd dat één item (item 16_3) uit het observatieformulier (zie Bijlage I) onvoldoende bijdraagt aan de onderliggende factorstructuur en derhalve uit de vragenlijst is verwijderd. Verder kwam uit de factor analyse geen eenduidig beeld naar voren, waardoor de items naast de resultaten van de factor analyse ook op basis van theoretische overwegingen zijn gegroepeerd.
De items zijn gegroepeerd in drie factoren (vragen/blokken 1-11 zijn vragen over achtergrondkenmerken):
Factor 1 (Eigen reken-vaardigheden): items uit blok 12 en 13
Factor 2 (Didactische vaardigheden): items uit blok 14, 15 en 19
Factor 3 (Kennis over didactiek): items uit blok 16, 17 en 18
Voor het berekenen van factorscores zijn de antwoordcategorieën gecodeerd als:
1 = in zeer geringe mate
2 = in enige mate
3 = in ruime mate
4 = in zeer ruime mate
Op basis hiervan is per leraar en per factor een gemiddelde score berekend. Vervolgens hebben wij voor alle factoren een gemiddelde per onderwijssoort berekend.
| Ows | Behersing | Didactiek | Kennis_over_Didactiek |
|---|---|---|---|
| BAS | 3,19 | 3,28 | 3,37 |
| SBAS | 2,93 | 3,20 | 3,13 |
| SO | 3,05 | 3,24 | 3,19 |
| VSO | 3,11 | 3,18 | 3,42 |
Lezen
Uit de factor analyse kwam één factor naar voren. Dit is ook te zien in de onderstaande scree-plot (Figuur 2). Het projectteam heeft op basis van inhoudelijke overwegingen de keuze gemaakt om alsnog twee factoren te onderscheiden. Factor 1 (Kennis) gaat over vakinhoudelijke en didactische kennis en Factor 2 (Vaardigheden) gaat over vakinhoudelijke en vakdidactische vaardigheden van de leraar.
Factor 1 (Kennis): Hier horen de vragen uit blok 12 & 15 bij.
Factor 2 (Vaardigheden): Hier horen de vragen uit blok 14, 16, 17, 18 & 19 bij.
Net zoals bij rekenen zijn vragen/blokken 1-11 vragen over achtergrondkenmerken en deze zijn niet meegenomen in de factor analyse.
De gemiddelde scores per factor staan weergegeven in de tabel hieronder.
| Ows | Kennis | Vaardigheden |
|---|---|---|
| BAS | 3,06 | 3,00 |
| SBAS | 3,06 | 3,03 |
| SO | 2,98 | 2,94 |
| VSO | 2,99 | 2,97 |
Professionalisering
Wij vroegen de leraren ook naar hun behoefte aan bijscholing(en). In de tabel hieronder staat weergegeven hoe de leraren hier (percentueel) op gereageerd hebben.
| Ows | In zeer geringe mate | In enige mate | In ruime mate | In zeer ruime mate |
|---|---|---|---|---|
| BO | 28,5 | 54,2 | 12,9 | 4,4 |
| SBO | 20,8 | 52,8 | 23,6 | 2,8 |
| SO | 31,4 | 51,0 | 17,6 | – |
| Ows | In zeer geringe mate | In enige mate | In ruime mate | In zeer ruime mate |
|---|---|---|---|---|
| BO | 16,0 | 56,0 | 23,0 | 5,0 |
| SBO | 18,0 | 64,0 | 18,0 | 1,0 |
| SO | 20,0 | 51,0 | 24,0 | 4,0 |
| VSO | 33,0 | 46,0 | 17,0 | 4,0 |
Beantwoording deelvraag 2
Rekenen
De observatielijst voor rekenen bestond uit 26 leselementen, die wel (1) of niet (0) geobserveerd konden worden. Het aantal geobserveerde elementen was dus minimaal 0 en maximaal 26. Een verdeling van het aantal geobserveerde elementen staat grafisch weergegeven in Figuur 3 voor de gewogen resultaten en in Figuur 4 voor de niet gewogen resultaten.
In tabel 9 staan het gemiddelde aantal leselementen en de standaard deviatie per onderwijssoort weer gegeven.
| Ows | Gemiddelde | Sd |
|---|---|---|
| BO | 14,77 | 4,79 |
| SBO | 14,74 | 4,58 |
| SO | 16,33 | 5,38 |
| VSO | 18,41 | 4,95 |
Wij hebben voor deze verdeling ook berekend hoe veel procent van de lessen zeer laag, laag , midden, hoog of zeer hoog scoort. Waarbij zeer laag 0-20% van het maximaal haalbare aantal leselementen is, laag 21-40%, midden 41-60%, hoog 61-80% en zeer hoog 81-100%.
In absolute cijfers, afgerond op nul decimalen, betekende dit: 0-5 leselementen = zeer laag, 6-10 leselementen = laag, 11-16 leselementen = midden, 17-21 leselementen = hoog, 22-26 leselementen = zeer hoog
| Categorie | Percentage |
|---|---|
| zeer laag | 1,98 |
| laag | 16,80 |
| midden | 40,32 |
| hoog | 29,84 |
| zeer hoog | 11,07 |
Om te kijken in hoeverre de scores op het observatieformulier samenhangen met de zelf-gerapporteerde kennis en vaardigheden van de leerkrachten, hebben wij de correlaties (pearson) berekend tussen het aantal geobserveerde leselementen en de scores op de drie onderliggende factoren van de zelf-evaluatie vragenlijst.
Deze correlaties staan weergegeven in de tabel hieronder
| Variabelen | Correlatie | P |
|---|---|---|
| Eigen vaardigheden – score observatieformulier | 0,06 | 0,230 |
| Didactiek – score observatieformulier | 0,19 | < 0,010 |
| Kennis over didactiek – score observatieformulier | 0,13 | < 0,010 |
Verder hebben wij ook nog gekeken naar de correlatie tussen het aantal geobserveerde leselementen en de algemene lesindrruk. Hierbij hebben wij een medium (bijna sterke) samenhang kunnen zien (r=0.72).
Lezen
De observatielijst voor rekenen bestond uit 26 vragen, waarbij je bij 16 vragen maximaal 1 en bij 10 vragen maximaal 2 punten kon halen. De maximale score was in dit geval 36. Een verdeling van de te behalen punten staat grafisch weergegeven in de figuren hieronder.
In de tabel hieronder staan de gemiddelden en standaard deviaties per onderwijssoort weer gegeven.
| Ows | Gemiddelde | Sd |
|---|---|---|
| BO | 22,70 | 6,54 |
| SBO | 19,58 | 6,87 |
| SO | 23,74 | 6,49 |
| VSO | 20,54 | 6,21 |
Wij hebben voor deze verdeling ook berekend hoe veel percent van de leraren zeer laag, laag , midden, hoog of zeer hoog scoren. Waarbij zeer laag 0-20% van de maximaal haalbare punten is, laag 21-40%, midden 41-60%, hoog 61-80% en zeer hoog 81-100%.
In absolute cijfers, afgerond op nul decimalen betekende dit:
0-7 punten = zeer laag 8-14 punten = laag 15-22 punten = midden 23-29 punten = hoog 30-36 punten = zeer hoog
| Categorie | Percentage |
|---|---|
| zeer laag | 1,78 |
| laag | 11,26 |
| midden | 36,56 |
| hoog | 35,77 |
| zeer hoog | 15,02 |
Om te kijken in hoeverre de scores op het observatieformulier samenhangen met de zelf-gerapporteerde kennis en vaardigheden van de leerkrachten, hebben wij de correlaties (pearson) berekend tussen het aantal geobserveerde leselementen en de scores op de onderliggende factoren van de zelf-evaluatie vragenlijst.
Deze correlaties staan weergegeven in de tabel hieronder
| Variabelen | Correlatie | P |
|---|---|---|
| Kennis - score observatieformulier | 0,04 | 0,290 |
| Vaardigheden - score observatieformulier | 0,07 | 0,140 |
Verder hebben wij ook nog gekeken naar de correlatie tussen het aantal geobserveerde leselementen en de algemene lesindrruk. Hierbij hebben wij een medium (bijna sterke) samenhang kunnen zien (r=0.8).
Beantwoording deelvraag 3
Voor onderzoeksvraag 3 hebben wij gekeken of achtergrondkenmerken van leraren samenhangen met de factoren uit de zelfevaluatie vragenlijst of met het aantal geobserveerde leselementen. De achtergrondkenmerken waar wij naar hebben gekeken zijn:
1: Aantal fte (0,6 fte of kleiner, 0,61-0,80 fte, 0,81-1fte)
2: Geslacht
3: Leeftijd (Jonger dan 30 jaar, 30-39 jaar, 40-49 jaar, 50 jaar of ouder)
4: Het aantal jaren dat de leraar les heeft gegeven.
5: De verschillende onderwijssoorten (BO, SBO, SO & VSO).
Voor de zelf-evaluatie vragenlijst waren er drie uitkomstvariabelen, daarom is als analysemethode voor een MANCOVA gekozen. Voor de observatieformulieren is gekozen voor een ANCOVA, aangezien hier maar een uitkomstvariabele was.
Rekenen - zelfevaluatie vragenlijst
De multivariate toets op basis van Pillai’s trace liet significante effecten zien voor omvang van de aanstelling, V = 0,037, F(6, 712) = 2,26, p = ,036, geslacht, V = 0,032, F(3, 355) = 3,97, p = ,008, leeftijdscategorie, V = 0,099, F(9, 1071) = 4,07, p < ,001, jaren lesgegeven, V = 0,054, F(3, 355) = 6,73, p < ,001, en onderwijssoort, V = 0,087, F(9, 1071) = 3,54, p < ,001.
Univariate analyses toonden voor Eigen rekenvaardigheden significante effecten van omvang van de aanstelling, F(2, 357) = 3,14, p = ,045, geslacht, F(1, 357) = 5,87, p = ,016, leeftijdscategorie, F(3, 357) = 3,52, p = ,015, en onderwijssoort, F(3, 357) = 2,82, p = ,039. Het effect van jaren lesgegeven was niet significant.
Voor Didactische vaardigheden hebben wij geen significante effecten gevonden.
Voor Kennis over didactiek zijn er significante effecten gevonden voor leeftijdscategorie, F(3, 357) = 3,84, p = ,010, jaren lesgegeven, F(1, 357) = 5,96, p = ,015, en onderwijssoort, F(3, 357) = 5,85, p < ,001.
Post-Hoc
Post-hoc vergelijkingen (Tukey-gecorrigeerd) toonden voor Eigen vaardigheden geen significante verschillen tussen de leeftijdscategorieën. Er werd wel een significant verschil gevonden tussen geslachten (p = ,011), waarbij de mannen gemiddeld hoger scoorde dan de vrouwen (gemiddeld 0,17 punten). Voor omvang van de aanstelling werden geen significante paren gevonden. Binnen de onderwijssoorten scoorde het BO gemiddeld significant hoger (gemiddeld 0,22 punten) dan het SBO (p = ,027).
Voor Kennis over didactiek werden geen significante verschillen gevonden tussen leeftijdscategorieën. Tussen de onderwijssoorten scoorde het BO significant hoger (gemiddeld 0,27 punten hoger) dan het SBO (p = ,001).
Lezen - zelfevaluatie vragenlijst
Een multivariate covariantieanalyse (MANCOVA) werd uitgevoerd met Kennis en Vaardigheden als afhankelijke variabelen en omvang van de aanstelling, geslacht, leeftijdscategorie, jaren lesgegeven en onderwijssoort (ows) als onafhankelijke variabelen.
De multivariate toets op basis van Pillai’s trace liet significante relaties zien met omvang van de aanstelling, V = 0,033, F(4, 696) = 2,88, p = ,022, en jaren lesgegeven, V = 0,032, F(2, 347) = 5,79, p = ,003. De relaties met geslacht, leeftijdscategorie en onderwijssoort waren niet significant.
Univariate analyses toonden voor Kennis significante samenhangen van omvang van de aanstelling, F(2, 348) = 3,35, p = ,036, geslacht, F(1, 348) = 4,08, p = ,044, leeftijdscategorie, F(3, 348) = 2,66, p = ,048, en jaren lesgegeven, F(1, 348) = 5,82, p = ,016. Onderwijssoort was niet significant.
Voor Vaardigheden werden significante samenhangen gevonden voor omvang van de aanstelling, F(2, 348) = 4,34, p = ,014, geslacht, F(1, 348) = 4,57, p = ,033, leeftijdscategorie, F(3, 348) = 2,88, p = ,036, en jaren lesgegeven, F(1, 348) = 10,98, p = ,001. Onderwijssoort was niet significant.
Post-Hoc
Post-hoc vergelijkingen (Tukey-gecorrigeerd) toonden voor Kennis geen significante verschillen tussen leeftijdscategorieën en geslacht. Voor omvang van de aanstelling werd een significant verschil gevonden tussen (0,61–0,8 fte) en (0,81–1 fte), p = ,008.
Aanvullend werden voor Vaardigheden post-hoc vergelijkingen (Tukey-gecorrigeerd) uitgevoerd. Hierbij werd geen significant verschil gevonden tussen geslachten. Voor omvang van de aanstelling werden wel significante verschillen gevonden: respondenten met een aanstelling van 0,6 fte of kleiner scoorden significant hoger dan degenen met een aanstelling van 0,61–0,8 fte (p = ,032), en respondenten met een aanstelling van 0,81–1 fte scoorden significant hoger dan degenen met een aanstelling van 0,61–0,8 fte (p = ,015).
Rekenen - Observatieformulier
Een univariate covariantieanalyse (ANCOVA) werd uitgevoerd met het aantal geobserveerde leselementen als afhankelijke variabele en omvang van de aanstelling, geslacht, leeftijdsgroepen, aantal jaar les gegeven en de onderwijssoorten als onafhankelijke variabelen.
Er werden significante samenhangen gevonden voor omvang van de aanstelling, F(2, 357) = 6,24, p = ,002, leeftijdsgroepen, F(3, 357) = 4,06, p = ,007, en jaren lesgegeven, F(1, 357) = 4,14, p = ,043, waarbij meer jaren lesgeven samenhing met een hogere score. De samenhangen met geslacht en onderwijssoort waren niet significant.
Post-hoc vergelijkingen (Tukey-gecorrigeerd) toonden voor omvang van de aanstelling een significant verschil tussen 0,6 fte of kleiner en 0,81–1 fte, waarbij de laatste groep hoger scoorde (p = ,005). Er werden geen significante verschillen gevonden tussen leeftijdsgroepen.
Lezen - Observatieformulier
Een univariate covariantieanalyse (ANCOVA) werd uitgevoerd met Geobserveerd als afhankelijke variabele en omvang van de aanstelling, geslacht, leeftijdsgroepen, jaren lesgegeven en onderwijssoort als onafhankelijke variabelen.
Er werd een significante samenhang gevonden met onderwijssoort, F(3, 348) = 2,67, p = ,048. De samenhangen met omvang van de aanstelling, geslacht, leeftijdsgroepen en jaren lesgegeven waren niet significant.
Post-hoc vergelijkingen (Tukey-gecorrigeerd) toonden een significant verschil tussen BO en SBO, waarbij BO hoger scoorde dan SBO (p = ,045). Er werden geen andere significante verschillen gevonden tussen de onderwijssoorten.
Beantwoording deelvraag 4
Welke vakdidactische lesprofielen kunnen we op basis van de geobserveerde lessen onderscheiden?
Om onderzoeksvraag 4 te beantwoorden, hebben wij een Latent Class Analyse met distal outcome variabele uitgevoerd. Hierbij hebben wij gekozen voor de BCH (Bolck-Croon-Hagenaars) methode. De BCH-aanpak werd toegepast om onzekerheid in class membership te corrigeren bij het analyseren van de relatie met de uitkomst variabele. Als indicatoren hebben wij gebruik gemaakt van de leselementen uit het observatieformulier die betrekking hebben op vakdidactische vaardigheden, dit hebben wij gedaan omdat wij de lessen alleen op specifiek vakdidactische elementen wilden onderscheiden. Voor rekenen ging het hierbij om 12 leselementen en bij begrijpend lezen om 14 leselementen.
Als uitkomst variabele gebruikten wij de algemene lesindruk. Het doel van deze analyse was om verschillende lesprofielen te onderscheiden en vast te stellen of deze lesprofielen verschillend beoordeeld zijn.
Rekenen
Als eerste stap is het optimale aantal latente groepen bepaald op basis van de Bayesiaanse informatiecriteriumscore (BIC) van verschillende LCA-modellen. Op basis van deze uitkomsten is gekozen voor een model met 3 groepen.
| Classes | BIC |
|---|---|
| 2-class | 6.100 |
| 3-class | 6.091 |
| 4-class | 6.132 |
| 5-class | 6.177 |
41% van de lessen valt in type 1. Lestype 1 wordt gekenmerkt door 9 vakdidactische leselementen.
36% van de lessen vallen in type 2. Lestype 2 wordt gekenmerkt door 5 vakdidactische leselementen.
23% van de lessen vallen in type 3. Lestype 3 wordt gekenmerkt door 2 vakdidactische leselementen.
In de grafiek hieronder staan per item, per groep de waarschijnlijkheden weergegeven dat een item gezien is per groep. De waarschijnlijkheden zijn hierbij aangegeven met een “P:”. De 3 verschillende groepen hebben verschillende kleuren in de grafiek. Wanneer een item voor een bepaalde groep een kans van 70% of hoger heeft om geobserveerd te zijn, beschouwen wij het als een kenmerkend item voor deze groep.
Als we kijken naar de algemene lesindruk van de drie groepen, dan scoren de lessen van type 1 het hoogst (7,5) gevolgd de lessen van type 2 (6,2) en de lessen uit type 3 (5,7) met betrekking tot de algemene lesindruk.
Lezen
Als eerste stap is het optimale aantal type lessen bepaald op basis van de Bayesiaanse informatiecriteriumscore (BIC) van verschillende LCA-modellen. Het model met drie type lessen liet de laagste BIC zien en had daarmee de beste statistische fit. Bij nadere inspectie bleek echter dat twee van de drie lestypen inhoudelijk sterk op elkaar leken. Deze typen verschilden slechts op één kenmerkend leselement van elkaar en het verschil in gemiddelde lesindruk tussen beide groepen bedroeg slechts 0,7.
Omdat deze beperkte verschillen weinig meerwaarde boden voor de interpretatie en toepassing van de resultaten, is gekozen voor een model met twee lestypen. Dit tweegroepsmodel biedt een meer overzichtelijke en inhoudelijk beter interpreteerbare indeling, terwijl het belangrijkste onderscheid tussen de lestypen behouden blijft.
| Classes | BIC |
|---|---|
| 2-class | 7.707 |
| 3-class | 7.692 |
| 4-class | 7.724 |
| 5-class | 7.757 |
45% van de lessen valt onder lestype 1, en wordt gekenmerkt door een enkel vakdidactisch leselement.
55% van de lessen valt onder groep 2, en wordt door 5 vakdidactische leselemente gekenmerkt.
In de grafiek hieronder staan per item, per groep de waarschijnlijkheden weergegeven dat een item gezien is per lestype. De waarschijnlijkheden zijn hierbij met aangegeven met een “P:”. De 2 verschillende lestypes hebben verschillende kleuren in de grafiek. Wanneer een item voor een bepaalde groep een kans van 70% of hoger heeft om geobserveerd te zijn, beschouwen wij het als een kenmerkend item voor dit type les.
Als we kijken naar de algemene lesindruk van de twee groepen, dan scoren de leraren uit groep 1 hoger (7,1) dan de leraren uit groep 2 (5,7).
Beantwoording deelvraag 5
Om te onderzoeken welke leselementen een sterke samenhang hebben met de algemene lesindruk, is gebruikgemaakt van een random forest model. Voor deze methode is gekozen omdat het model goed kan omgaan met een relatief groot aantal predictoren (in dit geval 26) en minder gevoelig is voor overfitting en multicollineariteit dan een traditionele lineaire regressie.
De dataset is opgesplitst in een trainingsset (80%) en een testset (20%). Het model is getraind op de trainingsdata en vervolgens geëvalueerd op de testdata om de voorspellende prestaties te beoordelen.
Het random forest model bestaat uit 1000 regressiebomen. Bij elke splitsing in een boom wordt een willekeurige subset van 5 predictoren overwogen (mtry = 5). Door deze combinatie van bootstrap sampling en willekeurige selectie van predictoren wordt de variantie van het model verlaagd en de generaliseerbaarheid verbeterd.
Het doel van de analyse was om te bepalen welke observatie-elementen de grootste invloed hebben op de algemene lesindruk. Voor zowel rekenen als lezen is ervoor gekozen om de vijf meest invloedrijke leselementen te selecteren en deze als belangrijkste predictoren in de analyse te beschouwen.
Rekenen
De 5 invloedrijkste observatiepunten bij rekenen waren:
1: De leraar moedigt leerlingen aan om op een wiskundige manier te denken en te werken, en hun denken op steeds formelere manieren uit te drukken (q24)
2: De leraar gebruikt reken-wiskundige taken en materialen van het juiste type uitdaging en niveau om de ontwikkeling van leerlingen te ondersteunen (q33)
3: De leraar stelt open vragen waardoor verschillende manieren van denken over het oplossen van reken-wiskundige problemen naar voren komen (q25)
4: De leraar besteedt aandacht aan begripsvorming van wiskundige concepten (q16)
5: De leraar geeft duidelijke en specifieke feedback aan leerlingen over hun reken-wiskundig redeneren (q28)
In de plot hieronder staan de “variable importances” grafisch weergegeven. Variable importance geeft aan hoe belangrijk elke variabele is voor de voorspellingen van een random forest. Variabelen met een hoge importance dragen relatief veel bij aan de voorspelkracht van het model, terwijl variabelen met een lage importance minder bijdragen.
De voorspellende prestaties van het model zijn goed te noemen. De gemiddelde absolute fout (MAE = 0.72) en de root mean squared error (RMSE = 0.94) geven aan dat de voorspellingen gemiddeld minder dan één punt afwijken op een schaal van 1 tot 10. Dit wijst op een redelijk nauwkeurig model met beperkte grote afwijkingen.
De R^2 van het model is 0,52 wat betekent dat wij een verklaarde variantie van 52% hebben, wat redelijk is.
Lezen
De 5 invloedrijkste observatiepunten bij lezen waren:
1: Er heerste in de klas een pedagogisch en didactisch passend en stimulerend klimaat (v35)
2: De leraar geeft ondersteunende feedback op de taak, het proces en/ of de zelfregulatie (v28)
3: Leerlingen waren tijdens de les gemotiveerd om de tekst te lezen en de bijbehorende opdrachten te maken (v34)
4: De les was voor iedere leerling activerend (v33)
5: De leraar modelt doelgericht vaardigheden die passen bij het les- en / of het leesdoel (v18)
In de plot hieronder staan de “variable importances” grafisch weergegeven.
De voorspellende prestaties van het model zijn goed te noemen. De gemiddelde absolute fout (MAE = 0,58) en de root mean squared error (RMSE = 0,76) geven aan dat de voorspellingen gemiddeld ruim minder dan één punt afwijken op een schaal van 1 tot 10. Dit wijst op een nauwkeurig model met relatief kleine afwijkingen en weinig grote fouten.
De R^2 van het model is 0,75 wat betekent dat wij een verklaarde variantie van 75% hebben, wat goed is.
Bijlagen
Bijlage I - Lesobservatieformulier - rekenen
Observatie instrument
q1: In welke sector en onderwijssoort is het onderzoek vakdidactiek uitgevoerd?
| ¡ | BO: Basisonderwijs |
|---|---|
| ¡ | SBO: Speciaal basisonderwijs |
| ¡ | SO: Speciaal onderwijs |
| ¡ | VSO: Voortgezet speciaal onderwijs |
q3: In welke context is onderzoek vakdidactiek uitgevoerd?
| ¡ | Op dezelfde dag als het SKO |
|---|---|
| ¡ | Op een andere dag dan het SKO |
q4: Naam van de school
___________________________________
q5: Plaats
___________________________________
q6: Datum observatie
DD/MM/YYYY
___________________________________
(validation: date)
q7: Geobserveerde groep / klas
___________________________________
q8: Aantal leerlingen in de geobserveerde groep / klas
___________________________________
(validation: number)
q9: Starttijdhh:mm
___________________________________
Introductie
q10:
| Ja | Nee | |
|---|---|---|
| De leraar laat zien dat rekenen-wiskunde een samenhangend en begrijpelijk geheel is door expliciet te maken hoe het (conceptuele) lesdoel zich verhoudt tot wat eerder is gedaan en wat later zal komen | ¡ | ¡ |
q10_N: Ruimte voor notitie of toelichting met betrekking tot de vraag hierboven
______________________________________________________________________
q11:
| Ja | Nee | |
|---|---|---|
| De leraar activeert de voorkennis van leerlingen door naar ervaringen met betrekking tot de reken-wiskundige inhoud te vragen | ¡ | ¡ |
q11_N: Ruimte voor notitie of toelichting met betrekking tot de vraag hierboven
______________________________________________________________________
q12:
| Ja | Nee | |
|---|---|---|
| De leraar legt in dialoog met leerlingen de normen voor interactie en materiaalgebruik tijdens de reken-wiskundeles vast | ¡ | ¡ |
q12_N: Ruimte voor notitie of toelichting met betrekking tot de vraag hierboven
______________________________________________________________________
q13:
| Ja | Nee | |
|---|---|---|
| De leraar geeft leerlingen op een geschikte wijze de gelegenheid om rekenprocedures te automatiseren | ¡ | ¡ |
q13_N: Ruimte voor notitie of toelichting met betrekking tot de vraag hierboven
______________________________________________________________________
q14:
| Ja | Nee | |
|---|---|---|
| De leraar geeft leerlingen op een geschikte wijze de gelegenheid om rekenfeiten te memoriseren | ¡ | ¡ |
q14_N: Ruimte voor notitie of toelichting met betrekking tot de vraag hierboven
______________________________________________________________________
Instructie
q15:
| Ja | Nee | |
|---|---|---|
| De leraar maakt de te leren reken-wiskundige concepten/procedures/structuren op geschikte wijze betekenisvol voor leerlingen | ¡ | ¡ |
q15_N: Ruimte voor notitie of toelichting met betrekking tot de vraag hierboven
______________________________________________________________________
q16:
| Ja | Nee | |
|---|---|---|
| De leraar besteedt aandacht aan begripsvorming van wiskundige concepten | ¡ | ¡ |
q16_N: Ruimte voor notitie of toelichting met betrekking tot de vraag hierboven
______________________________________________________________________
q17:
| Ja | Nee | |
|---|---|---|
| De leraar gebruikt geschikt concreet materiaal om wiskundige verbanden en toepassingen tastbaar te maken | ¡ | ¡ |
q17_N: Ruimte voor notitie of toelichting met betrekking tot de vraag hierboven
______________________________________________________________________
q18:
| Ja | Nee | |
|---|---|---|
| De leraar maakt passend gebruik van ondersteunende modellen voor reken-wiskundig begrip | ¡ | ¡ |
q18_N: Ruimte voor notitie of toelichting met betrekking tot de vraag hierboven
______________________________________________________________________
q19:
| Ja | Nee | |
|---|---|---|
| De leraar bouwt tijdens de instructie op waardevolle bestaande ideeën of misverstanden over reken-wiskundige aanpakken | ¡ | ¡ |
q19_N: Ruimte voor notitie of toelichting met betrekking tot de vraag hierboven
______________________________________________________________________
q20:
| Ja | Nee | |
|---|---|---|
| De leraar gebruikt vaktaal (terminologie) en stimuleert leerlingen die ook te gebruiken | ¡ | ¡ |
q20_N: Ruimte voor notitie of toelichting met betrekking tot de vraag hierboven
______________________________________________________________________
q21:
| Ja | Nee | |
|---|---|---|
| De leraar gebruikt wiskundige representaties (modellen, grafieken, symbolen) en stimuleert leerlingen die ook te gebruiken | ¡ | ¡ |
q21_N: Ruimte voor notitie of toelichting met betrekking tot de vraag hierboven
______________________________________________________________________
Verwerking en zicht op ontwikkeling
q22:
| Ja | Nee | |
|---|---|---|
| De leraar geeft leerlingen voldoende gelegenheid om procedures te oefenen passend bij de te leren wiskundige concepten | ¡ | ¡ |
q22_N: Ruimte voor notitie of toelichting met betrekking tot de vraag hierboven
______________________________________________________________________
q23:
| Ja | Nee | |
|---|---|---|
| De leraar gebruikt taken die wiskundige denk-/werkwijzen vereisen, bijvoorbeeld door onverwachte, ontbrekende of onbekende elementen op te nemen | ¡ | ¡ |
q23_N: Ruimte voor notitie of toelichting met betrekking tot de vraag hierboven
______________________________________________________________________
q24:
| Ja | Nee | |
|---|---|---|
| De leraar gebruikt reken-wiskundige taken en materialen van het juiste type uitdaging en niveau om de ontwikkeling van leerlingen te ondersteunen | ¡ | ¡ |
q24_N: Ruimte voor notitie of toelichting met betrekking tot de vraag hierboven
______________________________________________________________________
q25:
| Ja | Nee | |
|---|---|---|
| De leraar stelt open vragen waardoor verschillende manieren van denken over het oplossen van reken-wiskundige problemen naar voren komen | ¡ | ¡ |
q25_N: Ruimte voor notitie of toelichting met betrekking tot de vraag hierboven
______________________________________________________________________
q26:
| Ja | Nee | |
|---|---|---|
| De leraar past reken-wiskundige vragen aan voor verschillende leerlingen om ze voldoende uitdagend te maken | ¡ | ¡ |
q26_N: Ruimte voor notitie of toelichting met betrekking tot de vraag hierboven
______________________________________________________________________
q27:
| Ja | Nee | |
|---|---|---|
| De leraar houdt zicht op het reken-wiskundig begrip en oplossingswijzen van elke leerling | ¡ | ¡ |
q27_N: Ruimte voor notitie of toelichting met betrekking tot de vraag hierboven
______________________________________________________________________
q28:
| Ja | Nee | |
|---|---|---|
| De leraar geeft duidelijke en specifieke feedback aan leerlingen over hun reken-wiskundig redeneren | ¡ | ¡ |
q28_N: Ruimte voor notitie of toelichting met betrekking tot de vraag hierboven
______________________________________________________________________
Uitwisseling
q29:
| Ja | Nee | |
|---|---|---|
| De leraar geeft alle leerlingen de mogelijkheid om deel te nemen aan wiskundige gesprekken | ¡ | ¡ |
q29_N: Ruimte voor notitie of toelichting met betrekking tot de vraag hierboven
______________________________________________________________________
q30:
| Ja | Nee | |
|---|---|---|
| De leraar vraagt leerlingen naar hun wiskundige redeneringen voor zowel goede als foute antwoorden | ¡ | ¡ |
q30_N: Ruimte voor notitie of toelichting met betrekking tot de vraag hierboven
______________________________________________________________________
q31:
| Ja | Nee | |
|---|---|---|
| De leraar nodigt leerlingen uit om verschillende invullingen van wiskundige ideeën te laten zien, deelt en waardeert die in de klas | ¡ | ¡ |
q31_N: Ruimte voor notitie of toelichting met betrekking tot de vraag hierboven
______________________________________________________________________
q32:
| Ja | Nee | |
|---|---|---|
| De leraar geeft verschillende leerlingen spreektijd tijdens klassikale wiskundige gesprekken | ¡ | ¡ |
q32_N: Ruimte voor notitie of toelichting met betrekking tot de vraag hierboven
______________________________________________________________________
Algemene kenmerken
q33:
| Ja | Nee | |
|---|---|---|
| De leraar moedigt leerlingen aan om op een wiskundige manier te denken en te werken, en hun denken op steeds formelere manieren uit te drukken | ¡ | ¡ |
q33_N: Ruimte voor notitie of toelichting met betrekking tot de vraag hierboven
______________________________________________________________________
q34:
| Ja | Nee | |
|---|---|---|
| De leraar nodigt leerlingen uit om hun eigen sociale en culturele kennis en vaardigheden te introduceren in de reken-wiskundeles | ¡ | ¡ |
q34_N: Ruimte voor notitie of toelichting met betrekking tot de vraag hierboven
______________________________________________________________________
q35:
| Ja | Nee | |
|---|---|---|
| De leraar differentieert voor individuele behoeften, zoals taal, beperkingen, sociale en emotionele ondersteuning, zodat alle leerlingen mee kunnen doen met de reken-wiskundeles | ¡ | ¡ |
q35_N: Ruimte voor notitie of toelichting met betrekking tot de vraag hierboven
______________________________________________________________________
q36:
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Geef een algemene inschatting van de kwaliteit van de les | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
q36_N: Opmerkingen (over het lesverloop)
______________________________________________________________________
Ter afsluiting van de observaties
q37: Eindtijdhh:mm
___________________________________
q38: Lesduur in minutenmm
___________________________________
(validation: number)
q39: Gehanteerde methode
| ¡ | Vul hier de methode in: |
|---|---|
| ____________________________________________________________ | |
| ¡ | Weet niet |
q40: Start nieuw blok
| ¡ | Ja |
|---|---|
| ¡ | Nee |
Gegevens uit het leerlingvolgsysteem
q41: Had je de gelegenheid om de gegevens uit het leerlingvolgsysteem in te zien en te noteren?
| ¡ | Ja |
|---|---|
| ¡ | Nee, want...: |
| ____________________________________________________________ |
| Show if Question Had je de gelegenheid IsEqualTo Ja |
| om de gegevens uit |
| het |
| leerlingvolgsysteem |
| in te zien en te |
| noteren? |
q42: Welk leerlingvolgsysteem gebruikt de school?
______________________________________________________________________
| Show if Question Had je de gelegenheid IsEqualTo Ja |
| om de gegevens uit |
| het |
| leerlingvolgsysteem |
| in te zien en te |
| noteren? |
q43: Laatste afgenomen toets Rekenen
| ¡ | B4 |
|---|---|
| ¡ | M4 |
| ¡ | E4 |
| ¡ | B5 |
| ¡ | M5 |
| ¡ | E5 |
| ¡ | B6 |
| ¡ | M6 |
| ¡ | E6 |
| ¡ | B7 |
| ¡ | M7 |
| ¡ | E7 |
| ¡ | B8 |
| ¡ | M8 |
| ¡ | E8 |
| Show if Question Had je de gelegenheid IsEqualTo Ja |
| om de gegevens uit |
| het |
| leerlingvolgsysteem |
| in te zien en te |
| noteren? |
q44: Gemiddelde vaardigheidsscore van de klas op laatst afgenomen toets Rekenen
___________________________________
(validation: number)
| Show if | Question | Had je de gelegenheid om de gegevens uit het leerlingvolgsysteem in te zien en te noteren? | IsEqualTo | Ja |
|---|---|---|---|---|
| And | Question | Naam van de school | IsEqualTo | Dit is een tekst die waarschijnlijk nooit ingevuld wordt dus is de vraag niet meer te zien. |
q45: Standaarddeviatie van de klas op laatst afgenomen toets Rekenen
(indien bekend)
___________________________________
| Show if Question Had je de gelegenheid IsEqualTo Ja |
| om de gegevens uit |
| het |
| leerlingvolgsysteem |
| in te zien en te |
| noteren? |
q46: Aantal leerlingen dat deze toets heeft gemaakt
(indien bekend)
___________________________________
(validation: number)
| Show if Question Had je de gelegenheid IsEqualTo Ja |
| om de gegevens uit |
| het |
| leerlingvolgsysteem |
| in te zien en te |
| noteren? |
q47: Toets Rekenen een jaar daarvoor
| ¡ | B3 |
|---|---|
| ¡ | M3 |
| ¡ | E3 |
| ¡ | B4 |
| ¡ | M4 |
| ¡ | E4 |
| ¡ | B5 |
| ¡ | M5 |
| ¡ | E5 |
| ¡ | B6 |
| ¡ | M6 |
| ¡ | E6 |
| ¡ | B7 |
| ¡ | M7 |
| ¡ | E7 |
| Show if Question Had je de gelegenheid IsEqualTo Ja |
| om de gegevens uit |
| het |
| leerlingvolgsysteem |
| in te zien en te |
| noteren? |
q48: Gemiddelde vaardigheidsscore van de klas op de toets Rekenen een jaar geleden
___________________________________
(validation: number)
| Show if | Question | Had je de gelegenheid om de gegevens uit het leerlingvolgsysteem in te zien en te noteren? | IsEqualTo | Ja |
|---|---|---|---|---|
| And | Question | Naam van de school | IsEqualTo | Dit is een tekst die waarschijnlijk nooit ingevuld wordt dus is de vraag niet meer te zien. |
q49: Standaarddeviatie van de klas op de toets Rekenen een jaar geleden
(indien bekend)
___________________________________
| Show if Question Had je de gelegenheid IsEqualTo Ja |
| om de gegevens uit |
| het |
| leerlingvolgsysteem |
| in te zien en te |
| noteren? |
q50: Aantal leerlingen dat deze toets een jaar geleden heeft afgenomen
(indien bekend)
___________________________________
(validation: number)
Om de vragenlijst af te sluiten, ga door naar de volgende pagina
q51: Bedankt voor het invullen van de vragenlijst. Weet je zeker dat je de vragenlijst wilt afsluiten? Je kunt deze hierna niet meer bewerken
| ¡ Ja |
Script ()
Execution behavior: EachTime
Hartelijk dank voor uw deelname. Uw antwoorden zijn verstuurd.
Bijlage II - Lesobservatieformulier - lezen
Observatieinstrument
v1: In welke sector en onderwijssoort is het onderzoek vakdidactiek uitgevoerd?
| ¡ | BO: Basisonderwijs |
|---|---|
| ¡ | SBO: Speciaal basisonderwijs |
| ¡ | SO: Speciaal onderwijs |
| ¡ | VSO: Voortgezet speciaal onderwijs |
v3: In welke context is onderzoek vakdidactiek uitgevoerd?
| ¡ | Op dezelfde dag als het SKO |
|---|---|
| ¡ | Op een andere dag dan het SKO |
v4: Naam van de school
___________________________________
v5: Plaats
___________________________________
v6: Datum observaties
DD/MM/YYYY
___________________________________
(validation: date)
v7: Geobserveerde groep/klas
___________________________________
v8: Aantal leerlingen in de geobserveerde groep/klas
___________________________________
(validation: number)
v9: Starttijd hh:mmles
___________________________________
Tekst
v10:
| Ja | Nee | |
|---|---|---|
| De tekst die gebruikt wordt tijdens de les past bij een thema dat centraal staat in de klas | ¡ | ¡ |
v10_N: Ruimte voor notitie of toelichting met betrekking tot de vraag hierboven
______________________________________________________________________
v11:
| 1 Veel kenmerken van een rijke tekst |
2 Enkele kenmerken van een rijke tekst |
3 Geen rijke tekst |
|
|---|---|---|---|
| De tekst die gebruikt wordt tijdens de les is een tekst van goede kwaliteit (rijke tekst) | ¡ | ¡ | ¡ |
v11_N: Ruimte voor notitie of toelichting met betrekking tot de vraag hierboven
______________________________________________________________________
v12:
| Ja | Nee | |
|---|---|---|
| De leerlingen lezen allemaal dezelfde tekst of teksten op hetzelfde niveau | ¡ | ¡ |
v12_N: Ruimte voor notitie of toelichting met betrekking tot de vraag hierboven
______________________________________________________________________
Les introductie
v13:
| Ja | Nee | |
|---|---|---|
| De leraar haalt voorkennis op | ¡ | ¡ |
v13_N: Ruimte voor notitie of toelichting met betrekking tot de vraag hierboven
______________________________________________________________________
v14:
| Ja | Nee | |
|---|---|---|
| De leraar wekt de interesse / motiveert de leerlingen om de tekst (mee) te gaan lezen | ¡ | ¡ |
v14_N: Ruimte voor notitie of toelichting met betrekking tot de vraag hierboven
______________________________________________________________________
v15: Ja+: het doel wordt benoemd en toegelichtJa-: het doel wordt benoemd maar niet toegelichtNee: het doel wordt niet benoemd.
Ja+: het doel wordt benoemd en toegelichtJa-: het doel wordt benoemd maar niet toegelichtNee: het doel wordt niet benoemd.
| Ja (+) benoemd en toegelicht |
Ja (-) alleen benoemd |
Nee | |
|---|---|---|---|
| De leraar maakt het lesdoel duidelijk (leesaanpak) | ¡ | ¡ | ¡ |
v15_N: Ruimte voor notitie of toelichting met betrekking tot de vraag hierboven
______________________________________________________________________
v16: Ja+: het doel wordt benoemd en toegelichtJa-: het doel wordt benoemd maar niet toegelichtNee: het doel wordt niet benoemd.
Ja+: het doel wordt benoemd en toegelichtJa-: het doel wordt benoemd maar niet toegelichtNee: het doel wordt niet benoemd.
| Ja (+) benoemd en toegelicht |
Ja (-) alleen benoemd |
Nee | |
|---|---|---|---|
| De leraar maakt het leesdoel duidelijk (inhoud) | ¡ | ¡ | ¡ |
v16_N: Ruimte voor notitie of toelichting met betrekking tot de vraag hierboven
______________________________________________________________________
Les instructie
v17:
| Ja (+) voldoende |
Ja (-) maar niet voldoende |
Nee | |
|---|---|---|---|
| De leraar brengt achtergrondkennis aan over de inhoud van de les | ¡ | ¡ | ¡ |
v17_N: Ruimte voor notitie of toelichting met betrekking tot de vraag hierboven
______________________________________________________________________
v18:
| Ja (+) passend |
Ja (-) in geringe mate of niet passend |
Nee | |
|---|---|---|---|
| De leraar modelt doelgericht vaardigheden die passen bij het les- en / of het leesdoel | ¡ | ¡ | ¡ |
v18_N: Ruimte voor notitie of toelichting met betrekking tot de vraag hierboven
______________________________________________________________________
v19:
| Ja | Nee | |
|---|---|---|
| De leraar geeft aandacht aan de tekststructuur (bijvoorbeeld opsomming, middel-doel, probleem-oplossing of oorzaak-gevolg) | ¡ | ¡ |
v19_N: Ruimte voor notitie of toelichting met betrekking tot de vraag hierboven
______________________________________________________________________
v20:
| Ja | Nee | |
|---|---|---|
| De leraar stelt gesloten vragen en stimuleert hiermee de lagere denkvaardigheden (over de inhoud) | ¡ | ¡ |
v20_N: Ruimte voor notitie of toelichting met betrekking tot de vraag hierboven
______________________________________________________________________
v21:
| Ja | Nee | |
|---|---|---|
| De leraar stelt open vragen en stimuleert hiermee de hogere denkvaardigheden (over de inhoud) | ¡ | ¡ |
v21_N: Ruimte voor notitie of toelichting met betrekking tot de vraag hierboven
______________________________________________________________________
v22:
| Ja | Nee | |
|---|---|---|
| De leraar stelt vragen over de leesaanpak (tekstaanpak) | ¡ | ¡ |
v22_N: Ruimte voor notitie of toelichting met betrekking tot de vraag hierboven
______________________________________________________________________
v23:
| Ja | Nee | |
|---|---|---|
| De leraar geeft de leerlingen na vragen voldoende denktijd | ¡ | ¡ |
v23_N: Ruimte voor notitie of toelichting met betrekking tot de vraag hierboven
______________________________________________________________________
v24:
| Ja | Nee | |
|---|---|---|
| De leraar geeft de leerlingen de gelegenheid om in tweetallen / in groepen de tekst actief te verwerken door erover te praten | ¡ | ¡ |
v24_N: Ruimte voor notitie of toelichting met betrekking tot de vraag hierboven
______________________________________________________________________
v25:
| Ja (+) bij of over een tekst |
Ja (-) in een tekst |
Nee | |
|---|---|---|---|
| De leraar geeft de leerlingen de gelegenheid om zelf / in groepen de tekst actief te verwerken door erover te schrijven (in, bij of over de tekst) | ¡ | ¡ | ¡ |
v25_N: Ruimte voor notitie of toelichting met betrekking tot de vraag hierboven
______________________________________________________________________
v26:
| Ja | Nee | |
|---|---|---|
| De leraar checkt het tekstbegrip van de leerlingen | ¡ | ¡ |
v26_N: Ruimte voor notitie of toelichting met betrekking tot de vraag hierboven
______________________________________________________________________
v27:
| Ja | Nee | |
|---|---|---|
| De leraar houdt rekening met verschillen in de leesvaardigheid van de leerlingen (ondersteunen / uitdagen) | ¡ | ¡ |
v27_N: Ruimte voor notitie of toelichting met betrekking tot de vraag hierboven
______________________________________________________________________
v28:
| 1 Ja, regelmatig en sterk |
2 Ja, maar weinig en/of matig |
3 Nee |
|
|---|---|---|---|
| De leraar geeft ondersteunende feedback op de taak, het proces en/ of de zelfregulatie | ¡ | ¡ | ¡ |
v28_N: Ruimte voor notitie of toelichting met betrekking tot de vraag hierboven
______________________________________________________________________
v29:
| 1 Ja, regelmatig |
2 Ja, maar met mate |
3 Nee |
|
|---|---|---|---|
| De leraar stimuleert interactie over de tekst tussen de leerlingen onderling | ¡ | ¡ | ¡ |
v29_N: Ruimte voor notitie of toelichting met betrekking tot de vraag hierboven
______________________________________________________________________
Les afsluiting
v30:
| Ja | Nee | |
|---|---|---|
| De leraar bespreekt/ vertelt of het lesdoel behaald is (leesaanpak) | ¡ | ¡ |
v30_N: Ruimte voor notitie of toelichting met betrekking tot de vraag hierboven
______________________________________________________________________
v31:
| Ja | Nee | |
|---|---|---|
| De leraar bespreekt / vertelt of het leesdoel behaald is (inhoud) | ¡ | ¡ |
v31_N: Ruimte voor notitie of toelichting met betrekking tot de vraag hierboven
______________________________________________________________________
Algemene indruk van de les
v32:
| Ja | Nee | |
|---|---|---|
| De les verliep vlot | ¡ | ¡ |
v32_N: Ruimte voor notitie of toelichting met betrekking tot de vraag hierboven
______________________________________________________________________
v33:
| 1 (bijna) alle leerlingen |
2 ongeveer de helft van de leerlingen |
3 weinig leerlingen |
|
|---|---|---|---|
| Leerlingen waren tijdens de les gemotiveerd om de tekst te lezen en de bijbehorende opdrachten te maken | ¡ | ¡ | ¡ |
v33_N: Ruimte voor notitie of toelichting met betrekking tot de vraag hierboven
______________________________________________________________________
v34:
| 1 voor (bijna) alle leerlingen |
2 voor ongeveer de helft van de leerlingen |
3 voor weinig leerlingen |
|
|---|---|---|---|
| De les was voor iedere leerling activerend | ¡ | ¡ | ¡ |
v34_N: Ruimte voor notitie of toelichting met betrekking tot de vraag hierboven
______________________________________________________________________
v35:
| Ja | Nee | |
|---|---|---|
| Er heerste in de klas een pedagogisch en didactisch passend en stimulerend klimaat | ¡ | ¡ |
v35_N: Ruimte voor notitie of toelichting met betrekking tot de vraag hierboven
______________________________________________________________________
v36:
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Algemeen cijfer voor de les | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
v36_N: Ruimte voor notitie of toelichting met betrekking tot de vraag hierboven
______________________________________________________________________
v37: Deze les was een geschikte les om te observeren (bij nee, geef aan waarom niet in het opmerkingen vak hieronder)
| ¡ | Ja |
|---|---|
| ¡ | Nee: |
| ____________________________________________________________ |
v38: Opmerkingen (Over de context)
______________________________________________________________________
Ter afsluiting van de observaties
v39: Eindtijdhh:mm les
___________________________________
v40: Lesduurmm
in minuten
___________________________________
(validation: number)
v41:
| Voer de methode in | Weet niet | |
|---|---|---|
| Gehanteerde methode | ¡ | ¡ |
v42:
| De hele les of bijna de hele les | Ongeveer de helft van de les | Niet of een klein deel van de les | |
|---|---|---|---|
| Hoe lang hebben de leerlingen tijdens de les de tekst gelezen of verwerkt? | ¡ | ¡ | ¡ |
v43:
| Komt uit een methode | Is door de leraar zelf gekozen | Weet niet | |
|---|---|---|---|
| De gebruikte tekst | ¡ | ¡ | ¡ |
Gegevens uit het leerlingvolgsysteem
v44: Had je de gelegenheid om de gegevens uit het leerlingvolgsysteem in te zien en te noteren?
| ¡ | Ja |
|---|---|
| ¡ | Nee, want...: |
| ____________________________________________________________ |
| Show if Question Had je de gelegenheid IsEqualTo Ja |
| om de gegevens uit |
| het |
| leerlingvolgsysteem |
| in te zien en te |
| noteren? |
v45: Welk leerlingvolgsysteem gebruikt de school?
______________________________________________________________________
| Show if Question Had je de gelegenheid IsEqualTo Ja |
| om de gegevens uit |
| het |
| leerlingvolgsysteem |
| in te zien en te |
| noteren? |
v46: Laatste afgenomen toets Lezen
| ¡ | B4 |
|---|---|
| ¡ | M4 |
| ¡ | E4 |
| ¡ | B5 |
| ¡ | M5 |
| ¡ | E5 |
| ¡ | B6 |
| ¡ | M6 |
| ¡ | E6 |
| ¡ | B7 |
| ¡ | M7 |
| ¡ | E7 |
| ¡ | B8 |
| ¡ | M8 |
| ¡ | E8 |
| Show if Question Had je de gelegenheid IsEqualTo Ja |
| om de gegevens uit |
| het |
| leerlingvolgsysteem |
| in te zien en te |
| noteren? |
v47: Gemiddelde vaardigheidsscore van de klas op laatst afgenomen toets Lezen
___________________________________
(validation: number)
| Show if | Question | Had je de gelegenheid om de gegevens uit het leerlingvolgsysteem in te zien en te noteren? | IsEqualTo | Ja |
|---|---|---|---|---|
| And | Question | Naam van de school | IsEqualTo | Dit is een tekst die waarschijnlijk nooit ingevuld wordt dus is de vraag niet meer te zien. |
v48: Standaarddeviatie van de klas op laatst afgenomen toets Lezen
(indien bekend)
___________________________________
| Show if Question Had je de gelegenheid IsEqualTo Ja |
| om de gegevens uit |
| het |
| leerlingvolgsysteem |
| in te zien en te |
| noteren? |
v49: Aantal leerlingen dat deze toets heeft gemaakt
(indien bekend)
___________________________________
(validation: number)
| Show if Question Had je de gelegenheid IsEqualTo Ja |
| om de gegevens uit |
| het |
| leerlingvolgsysteem |
| in te zien en te |
| noteren? |
v50: Toets Lezen een jaar daarvoor
| ¡ | B3 |
|---|---|
| ¡ | M3 |
| ¡ | E3 |
| ¡ | B4 |
| ¡ | M4 |
| ¡ | E4 |
| ¡ | B5 |
| ¡ | M5 |
| ¡ | E5 |
| ¡ | B6 |
| ¡ | M6 |
| ¡ | E6 |
| ¡ | B7 |
| ¡ | M7 |
| ¡ | E7 |
| Show if Question Had je de gelegenheid IsEqualTo Ja |
| om de gegevens uit |
| het |
| leerlingvolgsysteem |
| in te zien en te |
| noteren? |
v51: Gemiddelde vaardigheidsscore van de klas op laatst afgenomen toets Lezen een jaar geleden
___________________________________
(validation: number)
| Show if | Question | Had je de gelegenheid om de gegevens uit het leerlingvolgsysteem in te zien en te noteren? | IsEqualTo | Ja |
|---|---|---|---|---|
| And | Question | Naam van de school | IsEqualTo | Dit is een tekst die waarschijnlijk nooit ingevuld wordt dus is de vraag niet meer te zien. |
v52: Standaarddeviatie van de klas op laatst afgenomen toets Lezen een jaar geleden
(indien bekend)
___________________________________
| Show if Question Had je de gelegenheid IsEqualTo Ja |
| om de gegevens uit |
| het |
| leerlingvolgsysteem |
| in te zien en te |
| noteren? |
v53: Aantal leerlingen dat deze toets Lezen een jaar geleden heeft afgenomen
(indien bekend)
___________________________________
(validation: number)
Om de vragenlijst af te sluiten, ga door naar de volgende pagina
v54: Bedankt voor het invullen van de vragenlijst. Weet je zeker dat je de vragenlijst wil afsluiten? Je kunt deze hierna niet meer bewerken.
| ¡ Ja |
Hartelijk dank voor uw deelname. Uw antwoorden zijn verstuurd.
Bijlage III - Vragenlijst - rekenen
Algemene vragen
De Inspectie van het Onderwijs doet een stelselonderzoek naar de vakinhoudelijke en vakdidactische kennis en vaardigheden van leraren. De bekwaamheid van een leraar om kennis toegankelijk te maken voor leerlingen berust niet alleen op de algemeen pedagogisch-didactische vaardigheden, maar ook op vakkennis en vakdidactiek. Hierover weten we als inspectie nu niet voldoende. Met dit onderzoek willen we het zicht op de leskwaliteit vergroten. We gaan hiervoor de (door leraren ervaren) vakinhoudelijke en vakdidactische kennis en vaardigheden van leraren in het po en (v)so op het gebied van leesvaardigheid en rekenen-wiskunde na. Het onderzoek is bedoeld om een landelijk, representatief beeld te krijgen. In deze vragenlijst leggen we u een aantal stellingen voor. Deze stellingen gaan over het onderwijs in rekenen dat u op school geeft. De stellingen hebben betrekking op uw eigen lessen en de manier waarop u lesgeeft. Graag willen wij u vragen om deze stellingen te beoordelen. Het invullen van de lijst duurt ongeveer 30 minuten en is volledig anoniem. Uw antwoorden worden uitsluitend gebruikt om op landelijk niveau een beeld te krijgen.
Vragenlijst
Gegevens over school en klas
v2: Naam van de school
___________________________________
v3: Plaats
___________________________________
v4: Geobserveerde groep / klas
___________________________________
v5: Aantal leerlingen in de geobserveerde groep/klas
___________________________________
v6: Gehanteerde methode
___________________________________
Vragen over uzelf
v7: Hoeveel jaar heeft u aan het eind van dit schooljaar in totaal lesgegeven?
___________________________________
v8:
| <0,10 fte | 0,10-0,20 fte | 0,21-0,40 fte | 0,41-0,60 fte | 0,61-0,80 fte | 0,81-1,00 fte | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Wat is de omvang van uw aanstelling? | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
v9:
| Man | Vrouw | Anders | |
|---|---|---|---|
| Hoe omschrijft u zichzelf? | ¡ | ¡ | ¡ |
v10:
| Jonger dan 20 | 20 - 29 | 30 - 39 | 40 - 49 | 50 - 59 | 60 jaar of ouder | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Hoe oud bent u? | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
v11_a: In welk jaar heeft u uw (laatste) lerarenopleiding voltooid?
| ¡ | Nog niet afgerond/stage |
|---|---|
| ¡ | Afgerond in het jaar ...: _______________ |
v11_b: Tot welke bevoegdheid heeft uw opleiding u opgeleid of wordt u nu opgeleid?
Meerdere antwoorden mogelijk
| ¨ | Tot een bevoegdheid voor het primair onderwijs |
|---|---|
| ¨ | Tot een tweedegraads bevoegdheid |
| ¨ | Tot een eerstegraads bevoegdheid |
v11_c: Welke lerarenopleiding(en) die leiden tot een bevoegdheid voor het primair onderwijs heeft u met een diploma afgerond of volgt u momenteel?
Meerdere antwoorden mogelijk
| ¨ | Pabo voltijd |
|---|---|
| ¨ | Pabo deeltijd |
| ¨ | Pabo duaal |
| ¨ | Pabo verkort/flexibel |
| ¨ | Pabo vwo-route (180 studiepunten/3 studiejaren) |
| ¨ | Academische lerarenopleiding primair onderwijs (alpo), of pabo-opleiding aan een hogeschool waarin een aantal modules/vakken zijn opgenomen van een universiteit |
| ¨ | Universitaire bacheloropleiding voor het primair onderwijs (bijv. pwpo) |
| ¨ | Universitaire masteropleiding primair onderwijs (bijv. empo) |
| ¨ | Zij-instroom in Beroep po (ZiB) |
| ¨ | PA, kweekschool of kleuteropleiding (KLOS) |
| ¨ | Anders, namelijk: |
| ____________________________________________________________ |
q11_d: Welke lerarenopleiding(en) die opleiden voor een tweedegraads bevoegdheid heeft u met een diploma afgerond of volgt u momenteel?
Meerdere antwoorden mogelijk
| ¨ | Hbo bachelor lerarenopleiding voltijd |
|---|---|
| ¨ | Hbo bachelor lerarenopleiding deeltijd |
| ¨ | Hbo bachelor lerarenopleiding duaal |
| ¨ | Hbo bachelor lerarenopleiding verkort/flex |
| ¨ | Hbo bachelor lerarenopleiding vwo-route |
| ¨ | Eenjarige kopopleiding hbo bachelor |
| ¨ | WO Educatieve minor/module |
| ¨ | Zij-instroom in Beroep vo (ZiB) |
| ¨ | Educatieve specialisatie binnen hbo bachelor (bijv. ict) |
| ¨ | Groepsleerkracht vmbo basis-kader |
| ¨ | Anders, namelijk: |
| ____________________________________________________________ |
q11_e: Welke lerarenopleiding(en) die opleiden voor een eerstegraads bevoegdheid heeft u met een diploma afgerond of volgt u momenteel?
Meerdere antwoorden mogelijk
| ¨ | Hbo master voltijd |
|---|---|
| ¨ | Hbo master deeltijd |
| ¨ | Hbo master duaal |
| ¨ | Eenjarige Wo master (ulo) voltijd |
| ¨ | Eenjarige Wo master (ulo) deeltijd |
| ¨ | Eenjarige Wo master (ulo) duaal |
| ¨ | Tweejarige wo master (geïntegreerde master, ulo) voltijd |
| ¨ | Tweejarige wo master (geïntegreerde master, ulo) deeltijd |
| ¨ | Tweejarige wo master (geïntegreerde master, ulo) duaal |
| ¨ | Verkorte wo master (ulo) |
| ¨ | Educatieve specialisatie binnen wo master (bijv. wo master life science) |
| ¨ | Zij-instroom in het Beroep vo (ZiB) (incl. Trainees in het Onderwijs, Teach for Amsterdam, Aan de slag voor de klas) |
| ¨ | Anders, namelijk: |
| ____________________________________________________________ |
v11_f: Hoe veel studiepunten heeft u tijdens deze opleiding behaald?
We vragen hier naar de omvang die uw opleiding in de praktijk had, dus met aftrek van eventuele vrijstellingen. Als u het niet precies meer weet, kunt u een schatting geven, waarbij u in gedachten houdt dat een jaar van een voltijdopleiding 60 studiepunten bevat
| Aantal studiepunten | Weet niet | |
|---|---|---|
| Pabo voltijdong. 240 stp 1) | ¡ | ¡ |
| Pabo deeltijd 2) | ¡ | ¡ |
| Pabo duaal 3) | ¡ | ¡ |
| Pabo verkort/flexibel 4) | ¡ | ¡ |
| Pabo vwo-route180 stp 5) | ¡ | ¡ |
| Academische lerarenopleiding primair onderwijs (alpo), of pabo-opleiding aan een hogeschool waarin een aantal modules/vakken zijn opgenomen van een universiteit 6) | ¡ | ¡ |
| Universitaire bacheloropleiding voor het primair onderwijs (bijv. pwpo)180 stp 7) | ¡ | ¡ |
| Universitaire masteropleiding primair onderwijs (bijv. empo)120 stp 8) | ¡ | ¡ |
| Zij-instroom in Beroep po (ZiB) 9) | ¡ | ¡ |
| PA, kweekschool of kleuteropleiding (KLOS) 10) | ¡ | ¡ |
| Andere opleiding tot een bevoegdheid voor het primair onderwijs 11) | ¡ | ¡ |
| Hbo bachelor lerarenopleiding voltijd240 stp 12) | ¡ | ¡ |
| Hbo bachelor lerarenopleiding deeltijd 13) | ¡ | ¡ |
| Hbo bachelor lerarenopleiding duaal 14) | ¡ | ¡ |
| Hbo bachelor lerarenopleiding verkort/flex 15) | ¡ | ¡ |
| Hbo bachelor lerarenopleiding vwo-route180 stp 16) | ¡ | ¡ |
| Eenjarige kopopleiding hbo bachelor60 stp 17) | ¡ | ¡ |
| WO Educatieve minor/module30 stp 18) | ¡ | ¡ |
| Zij-instroom in Beroep vo (ZiB) 19) | ¡ | ¡ |
| Educatieve specialisatie binnen hbo bachelor (bijv. ict) 20) | ¡ | ¡ |
| Groepsleerkracht vmbo basis-kader 21) | ¡ | ¡ |
| Andere opleiding voor tweedegraads bevoegdheid 22) | ¡ | ¡ |
| Hbo master voltijd90 stp 23) | ¡ | ¡ |
| Hbo master deeltijd90 stp 24) | ¡ | ¡ |
| Hbo master duaal90 stp 25) | ¡ | ¡ |
| Eenjarige Wo master (ulo) voltijd60 stp 26) | ¡ | ¡ |
| Eenjarige Wo master (ulo) deeltijd 27) | ¡ | ¡ |
| Eenjarige Wo master (ulo) duaal 28) | ¡ | ¡ |
| Tweejarige wo master (geïntegreerde master, ulo) voltijd120 stp 29) | ¡ | ¡ |
| Tweejarige wo master (geïntegreerde master, ulo) deeltijd 30) | ¡ | ¡ |
| Tweejarige wo master (geïntegreerde master, ulo) duaal 31) | ¡ | ¡ |
| Verkorte wo master (ulo) 32) | ¡ | ¡ |
| Educatieve specialisatie binnen wo master (bijv. wo master life science) 33) | ¡ | ¡ |
| Zij-instroom in het Beroep vo (ZiB) (incl. Trainees in het Onderwijs, Teach for Amsterdam, Aan de slag voor de klas) 34) | ¡ | ¡ |
| Andere opleiding voor een eerstegraads bevoegdheid 35) | ¡ | ¡ |
v12: Schat in: de mate waarin u beschikt over rekenvaardigheid en gecijferdheid… Op minimaal 3F niveau 3F is het niveau van rekenen-wiskunde dat leerlingen aan het einde van mbo-4/havo/vwo worden geacht te hebben behaald
| In zeer geringe mate | In enige mate | In ruime mate | In zeer ruime mate | |
|---|---|---|---|---|
| …van Gehele en decimale getallen | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| …van Breuken | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| …van Verhoudingen | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| …van Grootheden en eenheden | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| …van Vorm en ruimte | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| …van Data | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| …van Patronen en verbanden | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| …van Wiskundig probleemoplossen | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
v13: Schat in: de mate waarin u beschikt over rekenvaardigheid en gecijferdheid… Op minimaal 3F niveau 3F is het niveau van rekenen-wiskunde dat leerlingen aan het einde van mbo-4/havo/vwo worden geacht te hebben behaald
| In zeer geringe mate | In enige mate | In ruime mate | In zeer ruime mate | |
|---|---|---|---|---|
| …van Modelleren | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| …van Algoritmisch denken | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| …van Gebruiken van wiskundetaal en wiskundige instrumenten | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| …van Gebruiken van wiskundige instrumenten | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| …van Wiskundige attitude | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| …van Wiskunde in de werkelijkheid | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| …van Wiskunde in andere leergebieden | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
v14: Schat in: de mate waarin u...
| In zeer geringe mate | In enige mate | In ruime mate | In zeer ruime mate | |
|---|---|---|---|---|
| …aan rekenen-wiskunde betekenis kunt geven voor leerlingen | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| …oplossingsprocessen en niveauverhoging bij leerlingen kunt realiseren | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| …rekenfouten kunt begrijpen en een foutenanalyse kunt uitvoeren | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| …foutief of (nog) niet formeel gebruik van rekentaal opmerkt en kunt corrigeren. | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| …mogelijkheid biedt aan leerlingen om hun reken-wiskundig denken met elkaar te delen | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| …redeneringen van leerlingen bij het oplossen van rekenopgaven kunt volgen en doorgronden | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| …mogelijkheid biedt aan leerlingen om hun reken-wiskundig denken op verschillende manieren te representeren | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| …bij rekenopgaven meerdere alternatieve oplossingsmanieren kunt gebruiken | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| …bij veel voorkomende oplossingsstrategieën zowel denkstappen kunt toevoegen als verkortingen kunt aangeven | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
v15: Schat in: de mate waarin u...
| In zeer geringe mate | In enige mate | In ruime mate | In zeer ruime mate | |
|---|---|---|---|---|
| …de volgorde van het aanbieden van onderwerpen zodat leerlingen wat ze al weten kunnen gebruiken bij het leren van nieuwe reken-wiskundige concepten | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| …leerlingen helpt om het verband te zien tussen wat ze al hebben gedaan en wat ze gaan doen | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| …van oplossingsmanieren kunt beoordelen in hoeverre deze perspectief bieden voor van langlopende rekenleerprocessen | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| …oplossingsmanieren op verschillende abstractieniveaus kunt aanbieden, afgestemd op leerlingen, en daarbij streeft naar een hoger abstractieniveau | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| …reken-wiskundige vragen kunt aanpassen voor verschillende leerlingen om ze voldoende uitdagend te maken | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| …bij leerlingen een positieve attitude en zelfvertrouwen ten aanzien van rekenen kunt bevorderen | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| …leerlingen uitnodigt om hun eigen sociale en culturele kennis en vaardigheden te introduceren in de reken-wiskundeles | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| …verschillende vormen van ondersteuning biedt voor individuele behoeften, zoals taal, beperkingen, sociale en emotionele ondersteuning enz. | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
v16: Schat in: de mate waarin u over kennis beschikt voor het onderwijzen van.….
| In zeer geringe mate | In enige mate | In ruime mate | In zeer ruime mate | |
|---|---|---|---|---|
| …rekenen-wiskunde op het domein Gehele en decimale getallen. | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
|
¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
|
¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
|
¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
|
¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
|
¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
|
¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
|
¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
v17: Schat in: de mate waarin u over kennis beschikt voor het onderwijzen van.….
| In zeer geringe mate | In enige mate | In ruime mate | In zeer ruime mate | |
|---|---|---|---|---|
| …rekenen-wiskunde op het domein Verhoudingen, procenten, breuken en kommagetallen. | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
|
¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
|
¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
|
¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
|
¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
v18: Schat in: de mate waarin u over kennis beschikt voor het onderwijzen van.….
| In zeer geringe mate | In enige mate | In ruime mate | In zeer ruime mate | |
|---|---|---|---|---|
| …rekenen-wiskunde op het domein Meten | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
|
¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
|
¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
|
¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| …rekenen-wiskunde op het domein Meetkunde |
¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
|
¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
|
¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
v19: Kies het gewenste antwoord: Ik kan
| In zeer geringe mate | In enige mate | In ruime mate | In zeer ruime mate | |
|---|---|---|---|---|
| …gebruik maken van informeel handelen met concreet materiaal (doen, ervaren, zien gebeuren) | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| …gebruik maken van concrete representaties (afbeeldingen van echte objecten en situaties) | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| …abstracte en schematische representaties inzetten (modellen en diagrammen) | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| …het formele niveau inzetten (symbolisch niveau, mentale operaties, kale opgaven en talige rekenopgaven ) | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| …verbinding tussen handelingsniveaus leggen | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
v20: Professionalisering
| In zeer geringe mate | In enige mate | In ruime mate | In zeer sterke mate | |
|---|---|---|---|---|
| In welke mate heeft u behoefte aan (extra) professionalisering rondom rekenen-wiskunde | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
v21:
| Minder dan een half jaar geleden | Tussen een half jaar en een jaar geleden | Tussen een en twee jaar geleden | Meer dan twee jaar geleden | |
|---|---|---|---|---|
| Wanneer heeft u voor het laatst een professionaliseringsactiviteit rondom rekenen-wiskunde gevolgd? | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
v22: Waarover ging deze professionaliseringsactiviteit? Beschrijf kort de inhoud, opzet en wat u ervan geleerd heeft
______________________________________________________________________
Ga naar de volgende pagina om de vragenlijst af te sluiten
v23: Bedankt voor u deelname. Weet u zeker dat u de vragenlijst wilt inleveren? U kunt de vragenlijst hierna niet meer bewerken.
| ¡ Ja |
Hartelijk dank voor uw deelname. Uw antwoorden zijn verstuurd.
Bijlage IV - Vragenlijst - lezen
Inleiding
De Inspectie van het Onderwijs doet een stelselonderzoek naar de vakinhoudelijke en vakdidactische kennis en vaardigheden van leraren. De bekwaamheid van een leraar om kennis toegankelijk te maken voor leerlingen berust niet alleen op de algemeen pedagogisch-didactische vaardigheden, maar ook op vakkennis en vakdidactiek. Hierover weten we als inspectie nu niet voldoende. Met dit onderzoek willen we het zicht op de leskwaliteit vergroten. We gaan hiervoor de (door leraren ervaren) vakinhoudelijke en vakdidactische kennis en vaardigheden van leraren in het po en (v)so op het gebied van leesvaardigheid en rekenen-wiskunde na. Het onderzoek is bedoeld om een landelijk, representatief beeld te krijgen. In deze vragenlijst leggen we u een aantal stellingen voor. Deze stellingen gaan over het onderwijs in begrijpend lezen dat u op school geeft. De stellingen hebben betrekking op uw eigen lessen en de manier waarop u lesgeeft. Graag willen wij u vragen om deze stellingen te beoordelen. Het invullen van de lijst duurt ongeveer 20 minuten en is volledig anoniem. Uw antwoorden worden uitsluitend gebruikt om op landelijk niveau een beeld te krijgen.
Vragenlijst
Graag willen wij eerst wat algemene vragen stellen.
v2: Naam van de school
___________________________________
v3: Plaats
___________________________________
v4: Geobserveerde groep / klas
___________________________________
v5: Aantal leerlingen in de geobserveerde groep/klas
___________________________________
v6: Gehanteerde methode
___________________________________
Vragen over uzelf
v7: Hoeveel jaar heeft u aan het eind van dit schooljaar in totaal lesgegeven?
___________________________________
v8:
| < 0,10 fte | 0,10-0,20 fte | 0,21-0,40 fte | 0,41-0,60 fte | 0,61-0,80 fte | 0,81-1,00 fte | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Wat is de omvang van uw aanstelling? | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
v9:
| Vrouw | Man | Anders | |
|---|---|---|---|
| Hoe omschrijft u zichzelf? | ¡ | ¡ | ¡ |
v10:
| Jonger dan 20 | 20 - 29 | 30 - 39 | 40 - 49 | 50 - 59 | 60 jaar of ouder | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Hoe oud bent u? | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
v11_a: In welk jaar heeft u uw (laatste) lerarenopleiding voltooid?
| ¡ | Nog niet afgerond/stage |
|---|---|
| ¡ | Afgerond in het jaar ...: _______________ |
q11_b: Tot welke bevoegdheid heeft uw opleiding u opgeleid of wordt u nu opgeleid?
Meerdere antwoorden mogelijk
| ¨ | Tot een bevoegdheid voor het primair onderwijs |
|---|---|
| ¨ | Tot een tweedegraads bevoegdheid |
| ¨ | Tot een eerstegraads bevoegdheid |
v11_c: Welke lerarenopleiding(en) die leiden tot een bevoegdheid voor het primair onderwijs heeft u met een diploma afgerond of volgt u momenteel?
Meerdere antwoorden mogelijk
| ¨ | Pabo voltijd |
|---|---|
| ¨ | Pabo deeltijd |
| ¨ | Pabo duaal |
| ¨ | Pabo verkort/flexibel |
| ¨ | Pabo vwo-route (180 studiepunten/3 studiejaren) |
| ¨ | Academische lerarenopleiding primair onderwijs (alpo), of pabo-opleiding aan een hogeschool waarin een aantal modules/vakken zijn opgenomen van een universiteit |
| ¨ | Universitaire bacheloropleiding voor het primair onderwijs (bijv. pwpo) |
| ¨ | Universitaire masteropleiding primair onderwijs (bijv. empo) |
| ¨ | Zij-instroom in Beroep po (ZiB) |
| ¨ | PA, kweekschool of kleuteropleiding (KLOS) |
| ¨ | Anders, namelijk...: |
| ____________________________________________________________ |
q11_d: Welke lerarenopleiding(en) die opleiden voor een tweedegraads bevoegdheid heeft u met een diploma afgerond of volgt u momenteel?
Meerdere antwoorden mogelijk
| ¨ | Hbo bachelor lerarenopleiding voltijd |
|---|---|
| ¨ | Hbo bachelor lerarenopleiding deeltijd |
| ¨ | Hbo bachelor lerarenopleiding duaal |
| ¨ | Hbo bachelor lerarenopleiding verkort/flex |
| ¨ | Hbo bachelor lerarenopleiding vwo-route |
| ¨ | Eenjarige kopopleiding hbo bachelor |
| ¨ | WO Educatieve minor/module |
| ¨ | Zij-instroom in Beroep vo (ZiB) |
| ¨ | Educatieve specialisatie binnen hbo bachelor (bijv. ict) |
| ¨ | Groepsleerkracht vmbo basis-kader |
| ¨ | Anders, namelijk...: |
| ____________________________________________________________ |
q11_e: Welke lerarenopleiding(en) die opleiden voor een eerstegraads bevoegdheid heeft u met een diploma afgerond of volgt u momenteel?
Meerdere antwoorden mogelijk
| ¨ | Hbo master voltijd |
|---|---|
| ¨ | Hbo master deeltijd |
| ¨ | Hbo master duaal |
| ¨ | Eenjarige Wo master (ulo) voltijd |
| ¨ | Eenjarige Wo master (ulo) deeltijd |
| ¨ | Eenjarige Wo master (ulo) duaal |
| ¨ | Tweejarige wo master (geïntegreerde master, ulo) voltijd |
| ¨ | Tweejarige wo master (geïntegreerde master, ulo) deeltijd |
| ¨ | Tweejarige wo master (geïntegreerde master, ulo) duaal |
| ¨ | Verkorte wo master (ulo) |
| ¨ | Educatieve specialisatie binnen wo master (bijv. wo master life science) |
| ¨ | Zij-instroom in het Beroep vo (ZiB) (incl. Trainees in het Onderwijs, Teach for Amsterdam, Aan de slag voor de klas) |
| ¨ | Anders, namelijk...: |
| ____________________________________________________________ |
v11_f: Hoe veel studiepunten heeft u tijdens deze opleiding behaald?
We vragen hier naar de omvang die uw opleiding in de praktijk had, dus met aftrek van eventuele vrijstellingen. Als u het niet precies meer weet, kunt u een schatting geven, waarbij u in gedachten houdt dat een jaar van een voltijdopleiding 60 studiepunten bevat
| Aantal studiepunten | Weet niet | |
|---|---|---|
| Pabo voltijd240 stp 1) | ¡ | ¡ |
| Pabo deeltijd 2) | ¡ | ¡ |
| Pabo duaal 3) | ¡ | ¡ |
| Pabo verkort/flexibel 4) | ¡ | ¡ |
| Pabo vwo-route (180 studiepunten/3 studiejaren)180 stp 5) | ¡ | ¡ |
| Academische lerarenopleiding primair onderwijs (alpo), of pabo-opleiding aan een hogeschool waarin een aantal modules/vakken zijn opgenomen van een universiteit 6) | ¡ | ¡ |
| Universitaire bacheloropleiding voor het primair onderwijs (bijv. pwpo)180 stp 7) | ¡ | ¡ |
| Universitaire masteropleiding primair onderwijs (bijv. empo)120 stp 8) | ¡ | ¡ |
| Zij-instroom in Beroep po (ZiB) 9) | ¡ | ¡ |
| PA, kweekschool of kleuteropleiding (KLOS) 10) | ¡ | ¡ |
| Andere opleiding tot een bevoegdheid voor het primair onderwijs 11) | ¡ | ¡ |
| Hbo bachelor lerarenopleiding voltijd240 stp 12) | ¡ | ¡ |
| Hbo bachelor lerarenopleiding deeltijd 13) | ¡ | ¡ |
| Hbo bachelor lerarenopleiding duaal 14) | ¡ | ¡ |
| Hbo bachelor lerarenopleiding verkort/flex 15) | ¡ | ¡ |
| Hbo bachelor lerarenopleiding vwo-route180 stp 16) | ¡ | ¡ |
| Eenjarige kopopleiding hbo bachelor60 stp 17) | ¡ | ¡ |
| WO Educatieve minor/module30 stp 18) | ¡ | ¡ |
| Zij-instroom in Beroep vo (ZiB) 19) | ¡ | ¡ |
| Educatieve specialisatie binnen hbo bachelor (bijv. ict) 20) | ¡ | ¡ |
| Groepsleerkracht vmbo basis-kader 21) | ¡ | ¡ |
| Andere opleiding voor tweedegraads bevoegdheid 22) | ¡ | ¡ |
| Hbo master voltijd90 stp 23) | ¡ | ¡ |
| Hbo master deeltijd90 stp 24) | ¡ | ¡ |
| Hbo master duaal90 stp 25) | ¡ | ¡ |
| Eenjarige Wo master (ulo) voltijd60 stp 26) | ¡ | ¡ |
| Eenjarige Wo master (ulo) deeltijd 27) | ¡ | ¡ |
| Eenjarige Wo master (ulo) duaal 28) | ¡ | ¡ |
| Tweejarige wo master (geïntegreerde master, ulo) voltijd120 stp 29) | ¡ | ¡ |
| Tweejarige wo master (geïntegreerde master, ulo) deeltijd 30) | ¡ | ¡ |
| Tweejarige wo master (geïntegreerde master, ulo) duaal 31) | ¡ | ¡ |
| Verkorte wo master (ulo) 32) | ¡ | ¡ |
| Educatieve specialisatie binnen wo master (bijv. wo master life science) 33) | ¡ | ¡ |
| Zij-instroom in het Beroep vo (ZiB) (incl. Trainees in het Onderwijs, Teach for Amsterdam, Aan de slag voor de klas) 34) | ¡ | ¡ |
| Andere opleiding voor een eerstegraads bevoegdheid 35) | ¡ | ¡ |
De eerste set met stellingen gaat over uw kennis en vaardigheden rondom begrijpend lezen in het algemeen.
v12: Schat in, de mate waarin u:
| In zeer geringe mate | In enige mate | In ruime mate | In zeer sterke mate | |
|---|---|---|---|---|
| …voldoende kennis heeft over richtlijnen (zoals bijvoorbeeld de kerndoelen, het referentiekader Taal en Rekenen en de leerlijnen) die richting kunnen geven aan het onderwijs in begrijpend lezen. | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| …voldoende vakinhoudelijke kennis (over bijvoorbeeld leesstrategieën, genres en tekststructuren) heeft om begrijpend leeslessen te geven. | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| …voldoende vakdidactische kennis (over bijvoorbeeld modellenModellen is het hardop voordoen van denkprocessen om deze zichtbaar te maken voor leerlingen., differentiëren en lesopbouw) heeft om begrijpend leeslessen te geven. | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| …behoefte heeft aan (extra) professionalisering rondom begrijpend lezen. | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
v13: Schat in, de mate waarin u de vaardigheden heeft en in staat bent om:
| In zeer geringe mate | In enige mate | In ruime mate | In zeer sterke mate | Niet van toepassing, ik gebruik geen methode | |
|---|---|---|---|---|---|
| … kritisch met uw methode voor begrijpend lezen om te gaan door bijvoorbeeld delen te laten vervallen wanneer ze niet relevant zijn en/of extra lesmateriaal (buiten de methode) aan te bieden wanneer dat nodig is. | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
v14: Schat in, de mate waarin u de vaardigheden heeft en in staat bent om:
| In zeer geringe mate | In enige mate | In ruime mate | In zeer sterke mate | |
|---|---|---|---|---|
| … de lesdoelen voor begrijpend lezen tijdens onderwijs in andere taaldomeinen (bijvoorbeeld schrijven) terug te laten komen. | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| … de lesdoelen voor begrijpend lezen tijdens onderwijs in andere vakken (bijvoorbeeld oriëntatie op jezelf en de wereld) terug te laten komen. | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
Hieronder volgt een aantal stellingen over uw kennis met betrekking tot begrijpend leesonderwijs. Geef aan in hoeverre u het eens bent met de stellingen.
v15: Schat in, de mate waarin u over kennis beschikt over:
| In zeer geringe mate | In enige mate | In ruime mate | In zeer sterke mate | |
|---|---|---|---|---|
| … verschillende tekstsoorten (bijvoorbeeld activerende, informerende en amuserende teksten) en genres (bijvoorbeeld een verhaal, verslag, betoog of gedicht). | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| … verschillende tekststructuren (bijvoorbeeld opsomming, middel-doel, probleemoplossing of oorzaak-gevolg). | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| … verschillende tekstdoelenBij tekstdoelen gaat het om bijvoorbeeld informeren, overtuigen, aansporen en amuseren. die een tekst kan hebben. | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| … verschillende manieren waarop de inhoud van een tekst actief verwerkt kan worden door er over te schrijven of spreken. | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| … verschillende begripsverhogende leesstrategieën.Begripsverhogende strategieën zijn strategieën die lezers inzetten om hun begrip aan te scherpen, zodat ze beter kunnen interpreteren, dingen onthouden of er kritischer op reflecteren, bijvoorbeeld het activeren van voorkennis, stellen van vragen, visualiseren van de inhoud en samenvatten. | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| … het verschil tussen de lager en hoger orde begripsvaardigheden.Voor lager orde processen gaat het om het reproduceren van de informatie uit de tekst, zoals het reproduceren van feiten en begrippen, conclusies trekken of het toepassen van de informatie in een bekende context. Voor hoger orde processen gaat het om kritisch en creatief denken, zoals het analyseren van teksten, een mening geven, standpunt bepalen, of iets nieuws bedenken. | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| … verschillende manieren om de leesmotivatie van leerlingen te verhogen. | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| … wat rijke teksten zijn. | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
Hieronder volgt een aantal stellingen over uw vaardigheden met betrekking tot begrijpend leesonderwijs. Geef aan in hoeverre u het eens bent met de stellingen. Probeer de stellingen los te zien van het eventuele gebruik van een methode waarin lessen voorgeschreven zijn en beoordeel uw eigen vaardigheden.
v16: Schat in, de mate waarin u in staat bent om:
| In zeer geringe mate | In enige mate | In ruime mate | In zeer sterke mate | |
|---|---|---|---|---|
| … verschillende tekstsoorten (bijvoorbeeld activerende, informerende en amuserende teksten) en genres (bijvoorbeeld een verhaal, verslag, betoog of gedicht) te onderwijzen (uitleggen en laten verwerken). | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| … de verschillende tekststructuren (bijvoorbeeld opsomming, middel-doel, probleemoplossing of oorzaak-gevolg) te onderwijzen (uitleggen en laten verwerken). | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| … teksten met verschillende tekstdoelenBij tekstdoelen gaat het om bijvoorbeeld informeren, overtuigen, aansporen en amuseren. te onderwijzen (uitleggen en laten verwerken). | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| … leerlingen de inhoud van de tekst actief te laten verwerken door bijvoorbeeld er over te schrijven of te spreken. | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| … de verschillende begripsverhogende leesstrategieën aan leerlingen aan te leren. | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| … aandacht te besteden aan de lager orde begripsvaardigheden.Voor lager orde processen gaat het om het reproduceren van de informatie uit de tekst, zoals het reproduceren van feiten en begrippen, conclusies trekken of het toepassen van de informatie in een bekende context. | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| … aandacht te besteden aan de hoger orde begripsvaardigheden. Voor hoger orde processen gaat het om kritisch en creatief denken, zoals het analyseren van teksten, een mening geven, standpunt bepalen, of iets nieuws bedenken. |
¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| … de leesmotivatie van leerlingen te verhogen. | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| ... rijke teksten te vinden. | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
v17: Schat in, de mate waarin u in staat bent om:
| In zeer geringe mate | In enige mate | In ruime mate | In zeer sterke mate | |
|---|---|---|---|---|
| … lesdoelenHet lesdoel beschrijft waar, in termen van leesvaardigheid, de leerlingen die les aan werken (welke strategie ze bijvoorbeeld oefenen). Het gaat hierbij niet om de inhoud van de tekst en de nieuwe kennis die leerlingen op doen (dat is het leesdoel). aan de beginsituatie van leerlingen te koppelen. | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| … de lesdoelenHet lesdoel beschrijft waar, in termen van leesvaardigheid, de leerlingen die les aan werken (welke strategie ze bijvoorbeeld oefenen). Het gaat hierbij niet om de inhoud van de tekst en de nieuwe kennis die leerlingen op doen (dat is het leesdoel). aan de leerlijn begrijpend lezen te koppelen. | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| … de lessen in een thema in te passen. | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| … te modellenModellen is het hardop voordoen van denkprocessen om deze zichtbaar te maken voor leerlingen. om zo leerlingen kennis en vaardigheden met betrekking tot begrijpend lezen bij te brengen. | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| … het tekstbegrip van leerlingen te controleren. | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
v18: Schat in, de mate waarin u in staat bent om:
| In zeer geringe mate | In enige mate | In ruime mate | In zeer sterke mate | |
|---|---|---|---|---|
| ...de ontwikkeling in begrijpend lezen van leerlingen te monitoren. | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| … het onderwijs aan te passen aan de behoeften van leerlingen op basis van analyses van verzamelde gegevens (bijvoorbeeld toetsen en observaties). | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| … het onderwijs aan te passen aan de behoeften van de klas als geheel op basis van analyses van verzamelde gegevens (bijvoorbeeld toetsen en observaties). | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| … te differentiëren en zwakke lezers te ondersteunen. | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| … te differentiëren en sterke lezers uit te dagen. | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
v19: Schat in, de mate waarin u in staat bent om:
| In zeer geringe mate | In enige mate | In ruime mate | In zeer sterke mate | |
|---|---|---|---|---|
| … informatie uit richtlijnen (zoals de kerndoelen, het referentiekader Taal en Rekenen en de leerlijnen) te gebruiken om mijn onderwijs in begrijpend lezen vorm te geven. | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| … een les goed op te bouwen. | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
| … een lessenserie goed op te bouwen. | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
v20: Professionalisering
| In zeer geringe mate | In enige mate | In ruime mate | In zeer ruime mate | |
|---|---|---|---|---|
| In welke mate heeft u behoefte aan (extra) professionalisering rondom rekenen-wiskunde | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
v21:
| Minder dan een half jaar geleden | Tussen een half jaar en één jaar geleden | Tussen één en twee jaar geleden. | Meer dan twee jaar geleden | |
|---|---|---|---|---|
| Wanneer heeft u voor het laatste een professionaliseringsactiviteit rondom begrijpend lezen gevolgd? Denk hierbij aan een cursus, opleiding, studiedag, etc. | ¡ | ¡ | ¡ | ¡ |
v22: Wat voor soort activiteit was dit?
______________________________________________________________________
v23: Heeft u naar aanleiding van deze vragenlijst nog vragen en/ of opmerkingen? Denk bijvoorbeeld aan de inhoud van de stellingen, het aantal stellingen en de antwoordmogelijkheden.
______________________________________________________________________
Ga naar de volgende pagina om de vragenlijst in te leveren.
v24: Weet u zeker, dat u de vragenlijst wilt inleveren? U kunt de vragenlijst hierna niet meer bewerken.
| ¡ Ja |
Hartelijk dank voor u medewerking.
Hartelijk dank voor uw deelname. Uw antwoorden zijn verstuurd.
Bijlage V - Factor ladingen vragenlijst - rekenen
| Item | FA1 | FA2 | FA3 |
|---|---|---|---|
| v14_1 | 0,566 | ||
| v14_2 | 0,568 | ||
| v14_3 | 0,616 | ||
| v14_4 | 0,618 | ||
| v14_5 | 0,638 | ||
| v14_6 | 0,613 | ||
| v14_7 | 0,674 | ||
| v14_8 | 0,616 | ||
| v14_9 | 0,659 | ||
| v15_1 | 0,619 | ||
| v15_2 | 0,564 | 0,336 | |
| v15_3 | 0,636 | 0,360 | |
| v15_4 | 0,629 | 0,314 | |
| v15_5 | 0,588 | ||
| v15_6 | 0,424 | ||
| v15_7 | 0,411 | ||
| v15_8 | 0,414 | 0,372 | |
| v16_1 | 0,530 | 0,323 | |
| v16_2 | 0,592 | ||
| v16_4 | 0,728 | ||
| v16_5 | 0,691 | ||
| v16_6 | 0,419 | 0,529 | |
| v16_7 | 0,548 | 0,313 | |
| v16_8 | 0,579 | ||
| v17_1 | 0,729 | ||
| v17_2 | 0,804 | ||
| v17_3 | 0,757 | ||
| v17_4 | 0,735 | 0,331 | |
| v17_5 | 0,761 | 0,332 | |
| v18_1 | 0,582 | 0,314 | 0,388 |
| v18_2 | 0,491 | 0,582 | 0,352 |
| v18_3 | 0,508 | 0,326 | 0,444 |
| v18_4 | 0,609 | 0,501 | 0,376 |
| v18_5 | 0,549 | 0,348 | 0,384 |
| v18_6 | 0,307 | ||
| v18_7 | 0,385 | ||
| v19_1 | 0,381 | 0,409 | |
| v19_2 | 0,378 | 0,406 | |
| v19_3 | 0,418 | 0,402 | |
| v19_4 | 0,443 | 0,344 | |
| v19_5 | 0,481 | 0,328 | |
Bijlage VI - Factor ladingen vragenlijst - rekenen
| Item | FA1 |
|---|---|
| v12_1 | 0,545 |
| v12_2 | 0,718 |
| v12_3 | 0,628 |
| v14_1 | 0,555 |
| v14_2 | 0,595 |
| v15_1 | 0,546 |
| v15_2 | 0,554 |
| v15_3 | 0,680 |
| v15_4 | 0,643 |
| v15_5 | 0,672 |
| v15_6 | 0,617 |
| v15_7 | 0,542 |
| v15_8 | 0,597 |
| v16_1 | 0,679 |
| v16_2 | 0,653 |
| v16_3 | 0,691 |
| v16_4 | 0,695 |
| v16_5 | 0,688 |
| v16_6 | 0,628 |
| v16_7 | 0,694 |
| v16_8 | 0,460 |
| v16_9 | 0,569 |
| v17_1 | 0,597 |
| v17_2 | 0,595 |
| v17_3 | 0,467 |
| v17_4 | 0,598 |
| v17_5 | 0,577 |
| v18_1 | 0,550 |
| v18_2 | 0,578 |
| v18_3 | 0,592 |
| v18_4 | 0,513 |
| v18_5 | 0,606 |
| v19_1 | 0,648 |
| v19_2 | 0,684 |
| v19_3 | 0,673 |